स्वप्नात जोडीदार फसवतोय असं दिसणं: याचा अर्थ काय
लेखक: Ruya Editorialबुधवार, ४ नोव्हेंबर, २०२६वाचन वेळ: 11 मि.

hotel_classखास लेख

स्वप्नात जोडीदाराने फसवल्याचे दिसणे: याचा अर्थ काय?

शेजारी निवांत झोपलेल्या माणसावर चिडून तुम्ही जागे होता. स्वप्नात ते एखाद्या अनोळखी व्यक्तीसोबत हसत होते, किंवा ऑफिसमधल्या सहकाऱ्याला किस करत होते, किंवा अगदी शांतपणे सांगत होते की हे सगळं गेले कित्येक महिने सुरू आहे, आणि काही सेकंद ही बेवफाई अगदी खरी वाटते. मग गंमत अशी की, असं काहीच घडलेलं नाही हे माहीत असूनही मन अस्वस्थ राहतं. स्वप्नात जोडीदार फसवतोय असं दिसणं हे सर्वाधिक शोधल्या जाणाऱ्या स्वप्नांपैकी एक आहे, आणि स्वप्नात आपणच फसवतोय असं दिसणंही जवळजवळ तितकंच वारंवार शोधलं जातं. या लेखात आपण पाहू की संशोधनात काय आढळलं आहे, मानसशास्त्र दोन्ही प्रकारच्या स्वप्नांत काय वाचतं, अध्यात्मिक परंपरा, इस्लाम आणि बायबल त्यांचा काय अर्थ लावतात, सर्वसामान्य प्रकारांचा अर्थ काय असतो, आणि जोडीदाराला त्याबद्दल सांगताना त्यांच्यावर आरोप होणार नाही असं कसं बोलायचं. एक गोष्ट मात्र सगळ्या भागांना लागू आहे: स्वप्न हा पुरावा नसतो.

जोडीदाराने फसवल्याच्या स्वप्नांबद्दल संशोधन काय सांगतं

स्वप्नांचे संशोधक सातत्याच्या गृहीतकापासून (कंटिन्युइटी हायपोथिसिस) सुरुवात करतात: जागेपणीच्या आयुष्यातली माणसं आणि काळज्या स्वप्नांत उतरतात, त्यामुळे प्रेमातला जोडीदार स्वप्नांत वारंवार दिसला पाहिजे, आणि तो दिसतोही. मायकेल श्रेडल आणि लिसा वुड यांच्या नोंदीनुसार स्थिर नात्यातल्या लोकांच्या सुमारे 20 ते 30 टक्के स्वप्नांत जोडीदार असतो. 425 विद्यार्थ्यांच्या 1,612 स्वप्नांच्या त्यांच्या डायरी अभ्यासात जोडीदाराची बहुतेक स्वप्नं अगदी साधी होती: नाट्यमय प्रसंग नव्हे, तर दोघांनी मिळून एखादं काम उरकणं. पण ज्या स्वप्नांत नकारात्मक भावना होती, तिथे संशोधकांनी दिलेली उदाहरणं बरंच काही सांगणारी होती: मत्सर, भांडणं, नाकारलं जाणं आणि जोडीदाराला दुसऱ्या कुणासोबत पाहण्याची वेदना. जोडीदाराने फसवल्याचं स्वप्न हे जोडीदार स्वप्नांत ज्या सर्वसाधारण पद्धतींनी येतो त्यापैकीच एक आहे, कुठल्या दुर्मिळ धोक्याच्या इशाऱ्यासारखं नाही.

यातला मुख्य अभ्यास तेव्हा Stony Brook University मध्ये असलेल्या डिलन सेल्टरमन यांच्या नेतृत्वाखाली झाला. नात्यात बांधिलकी असलेल्या 61 जणांनी दोन आठवडे आपली स्वप्नं आणि जोडीदारासोबतचा रोजचा व्यवहार यांची डायरी ठेवली, एकूण 842 स्वप्नांच्या नोंदी. ज्या स्वप्नांत जोडीदाराने बेवफाई केली होती, त्यानंतरच्या दिवसांत जवळीक कमी होती, आणि ज्या स्वप्नांत स्वप्न पाहणाऱ्याला मत्सर वाटला होता, त्यानंतरच्या दिवसांत वाद जास्त होते. परिणाम फक्त एकाच दिशेने दिसला: स्वप्नापासून पुढच्या दिवसाकडे. आणि संशोधकांनी अटॅचमेंट स्टाइल (भावनिक बंधाची शैली), नात्याची एकूण स्थिती आणि आदल्या दिवशीच्या घटना यांचा हिशेब धरल्यानंतरही (म्हणजे या गोष्टी सांख्यिकीयदृष्ट्या स्थिर ठेवूनही) हेच दिसलं. जोडीदाराबद्दलची लैंगिक स्वप्नं जास्त जवळीक असलेल्या दिवसांचा अंदाज देत होती, पण फक्त अशा लोकांच्या बाबतीत ज्यांना नात्यात आधीच खोलवर बांधिलकी वाटत होती. स्वप्नाला तुमच्या जोडीदाराबद्दल काहीही माहीत नसतं. पण दुसऱ्या दिवशी सकाळी तुम्ही त्यांच्याशी कसं वागता हे ते मोजता येण्याइतकं बदलतं.

अशी स्वप्नं सर्वात जास्त कुणाला पडतात? अटॅचमेंटवरचे अभ्यास प्रत्येक वेळी एकच उत्तर देतात. सेल्टरमन आणि स्टीफन ड्रिगोटास यांना आढळलं की चिंताग्रस्त किंवा टाळणाऱ्या अटॅचमेंट स्टाइलच्या लोकांनी जोडीदाराबद्दलच्या स्वप्नांत जास्त ताण, भांडणं, चिंता आणि मत्सर नोंदवला. मारिओ मिकुलिन्सर आणि फिलिप शेव्हर यांनी एका महिन्यात 68 तरुणांच्या सुमारे हजार स्वप्नांचं विश्लेषण केलं, आणि त्यांना दिसलं की अटॅचमेंटमधली चिंता जवळीकीच्या इच्छा आणि स्वतःच्या नकारात्मक प्रतिमा यांचा अंदाज देते, विशेषतः तणावपूर्ण दिवसांनंतर. आणि रोझलिंड कार्टराइट यांनी अनेक दशकं घटस्फोटातून जाणाऱ्या लोकांच्या स्वप्नांचा अभ्यास केला, आणि दाखवून दिलं की जागेपणी एखाद्या व्यक्तीची किती काळजी वाटते, यावरून ती व्यक्ती स्वप्नांत किती वेळा येते हे ठरतं. जोडीदाराने फसवल्याचं स्वप्न म्हणजे बहुतेक वेळा एक काळजी असते, जी माणूस आणि प्रसंग यांचं रूप घेऊन आलेली असते.

स्वप्नात जोडीदाराने फसवल्याचे दिसणे म्हणजे खरंच बेवफाई सुरू असल्याचे लक्षण आहे का?

नाही. दुसरी व्यक्ती काय करतेय याची माहिती स्वप्नांना मिळते असं दाखवणारं कोणतंही संशोधन नाही, आणि वर दिलेले अभ्यास उलटच सांगतात: स्वप्न तुमच्याच आठवणी, भीती आणि अटॅचमेंटच्या सवयींतून तयार होतं, आणि त्याचा एकमेव मोजता येणारा परिणाम तुमच्याच वागण्यावर होतो; ते जोडीदाराच्या वागण्याचं प्रतिबिंब नसतं. जोडीदाराने फसवल्याचं स्वप्न हे एखाद्या काळजीचा पक्का पुरावा असतं, अफेअरचा अजिबात नाही. नात्यात खरोखर काही बिघडलं असेल, तर त्याची चिन्हं जागेपणी दिसतात, अशा गोष्टींमधून ज्यांना नाव देता येतं आणि ज्यांबद्दल बोलता येतं. ती नसतील, तर स्वप्न विश्वासाबद्दल एक प्रश्न विचारतंय, जोडीदाराच्या वागण्याचा अहवाल देत नाहीये. त्याला अहवाल समजणं हा त्याला हानिकारक बनवण्याचा सर्वात खात्रीचा मार्ग आहे: सेल्टरमन यांच्या अभ्यासातली जोडपी मत्सराच्या स्वप्नानंतरच्या दिवशी जास्त अलिप्त आणि जास्त भांडखोर होती, आणि स्वप्नाला नेमकी तीच अलिप्तता नको होती.

स्वप्न मुळात कशाबद्दल असतं

मानसशास्त्रज्ञ अशा स्वप्नाकडे सेक्सबद्दलचं स्वप्न म्हणून नाही, तर विश्वास आणि स्वतःच्या किमतीबद्दलचं स्वप्न म्हणून पाहतात. त्यातली तिसरी व्यक्ती क्वचितच महत्त्वाची असते. बहुतेक वेळा जुळणारे अर्थ पुढीलप्रमाणे आहेत.

  • जोडीदाराला गमावण्याची भीती. सर्वांत साधा आणि सर्वांत सामान्य अर्थ. चिंताग्रस्त अटॅचमेंट स्टाइल, नात्यातला अलीकडचा अस्थिर काळ, जोडीदार दुरावल्यासारखा वागणं: अशा वेळी मन गमावण्याचं सर्वांत वाईट रूप आधीच सराव करून ठेवतं, म्हणजे प्रत्यक्षात तसं झालं तर धक्का बसू नये. स्वप्न म्हणजे प्रत्यक्ष घडल्यासारखी दाखवलेली भीतीच असते.
  • कुठल्यातरी गोष्टीमागे पडल्यासारखं वाटणं. दुसरी व्यक्ती नसते, तर नोकरी, फोन, नवं बाळ किंवा मित्रमंडळी असते. “तू खरं तर माझ्याजवळ नाहीयेस” ही भावना स्वप्न विभागलेल्या लक्षाच्या सर्वांत तीव्र चित्रात दाखवतं. तुमच्या जोडीदाराचा जो वेळ आधी तुमच्यासाठी असायचा, तो आता कशाने घेतला आहे, ते पाहा.
  • जुन्या विश्वासघाताची आठवण परत येणं. तुमची याआधी फसवणूक झाली असेल, याच जोडीदाराकडून किंवा आधीच्या कोणाकडून, तर स्वप्न या नात्याबद्दल नसून त्या जुन्या जखमेबद्दल असू शकतं. ते भूतकाळाबद्दल बरोबर असतं आणि वर्तमानाबद्दल भरवशाचं नसतं.
  • प्रक्षेपण. आपल्यातले काही भाग आपल्याला नकळत इतर माणसांमध्ये दिसतात, असं कार्ल युंग यांनी मांडलं. त्यांनी Aion मध्ये लिहिलं, “प्रक्षेपणं जगाला आपल्याच अनोळखी चेहऱ्याची प्रतिकृती बनवून टाकतात”, आणि त्या भावनेचं कारण “शंकेला जराही जागा न ठेवता, समोरच्या व्यक्तीतच” आहे असं वाटतं. स्वप्नात जोडीदाराची बेवफाई म्हणजे स्वप्न पाहणाऱ्याची स्वतःची अस्वस्थता असू शकते, आणि प्रतिस्पर्धी म्हणजे असा एखादा गुण असू शकतो जो आपल्याला हवा आहे हे स्वप्न पाहणाऱ्याने अजून मान्य केलेलं नाही.
  • इच्छा, भीती किंवा दोन्ही. वेदना आणि चिंतेची स्वप्नंसुद्धा “साध्या समाधानाच्या स्वप्नांइतकीच इच्छापूर्ती” असतात, असा सिग्मंड फ्रॉईड यांचा आग्रह होता. त्यांना खोडून काढणारी वाटतात अशा “प्रति-इच्छा स्वप्नां”ची एक वेगळी श्रेणीही त्यांनी मांडली. त्यांचा प्रश्न वापरण्यासाठी फ्रॉईड यांचा संपूर्ण सिद्धांत मान्य करायला हवा असं नाही: या दृश्यात, म्हणजे लक्ष, नाट्य किंवा रागावण्याचं एखादं निमित्त, असं काही आहे का जे तुमच्या मनातल्या एखाद्या भागाला हवं आहे?
  • दिवसभरातले अवशेष. एखादा सिनेमा, मित्राचा घटस्फोट, चुकून नजरेला पडलेला मेसेज, अफेअरवरचा पॉडकास्ट. स्वप्नं ज्या दिवसभरातल्या उरलेल्या तुकड्यांपासून बनतात, त्यांसाठी फ्रॉईड यांनी वापरलेली संज्ञा आजही लागू पडते. बेवफाईवरची मालिका बघितलेल्या संध्याकाळनंतर फसवणुकीचं स्वप्न पडलं, तर तो काही संदेश नसतो.

सर्वांत विश्वासार्ह सुगावा म्हणजे जाग आली तेव्हा तुम्हाला काय वाटत होतं. भीती वाटली असेल तर ती गमावण्याच्या भीतीकडे, कुठल्यातरी गोष्टीमागे पडल्यासारखं वाटण्याकडे किंवा जुन्या विश्वासघाताकडे निर्देश करते; राग आला असेल तर अजून बोलून न दाखवलेल्या तक्रारीकडे; हायसं वाटलं असेल किंवा उत्साह वाटला असेल तर एखाद्या इच्छेकडे; आणि काहीच विशेष वाटलं नसेल तर दिवसभरातल्या अवशेषांकडे. मग ही भावना अलीकडे तुमच्या प्रत्यक्ष आयुष्यात कुठे दिसली, ते पाहा. ट्रिगर शोधणं हेच बहुतांश काम असतं, आणि युंगियन स्वप्न विश्लेषण किंवा चिंतेच्या स्वप्नांसाठीचा संज्ञानात्मक दृष्टिकोन अशा पद्धती नेमक्या यासाठीच तयार केलेल्या आहेत.

काळा ड्रेस घातलेली, केसांचा अंबाडा बांधलेली एक स्त्री पाठमोरी दिसते आहे; ती पॅसेजमधून पाहतेय, आणि गडद सूट घातलेला एक पुरुष व काळा ड्रेस घातलेली एक स्त्री चौकटीतली चित्रं, एक दिवा आणि कुंड्यांमधली झाडं ओलांडून मागून प्रखर प्रकाश येणाऱ्या दरवाजातून एकत्र निघून जात आहेत
स्वप्न त्याच्याकडे असलेलं सर्वांत वाईट चित्र दाखवतं: तुमचा जोडीदार दुसऱ्या कोणाबरोबर निघून जातोय. हा विश्वासाबद्दलचा प्रश्न आहे, जोडीदाराने काय केलं याचा वृत्तांत नाही.

स्वप्नात तुम्हीच जोडीदाराला फसवत असल्याचं दिसणं

अपराधीपणाचं हे रूप सामान्य आहे, आणि जे कधीच जोडीदाराला फसवणार नाहीत अशा लोकांनाही हे स्वप्न पडतं. प्रश्न “मला दुसरं कोणी हवंय का” असा नसून “स्वप्नातल्या त्या दुसऱ्या व्यक्तीकडे असं काय होतं जे मला कमी पडतंय” असा आहे. बऱ्याचदा तो एखादा गुण असतो, व्यक्ती नाही: कोणीतरी आपल्याकडे लक्ष देणं, कोणासाठी तरी नवं असणं, नेहमीच्या भूमिकांतून मोकळं होणं, घरकामाशिवाय हवंसं वाटणं. दीर्घ नात्यांत रोजचं आयुष्य नियोजन आणि घरकामात बदलून जातं, तेव्हा हे स्वप्न येतं, आणि ते नात्याविरुद्ध दिलेला निकाल म्हणून नाही, तर नात्याकडे केलेली एक मागणी म्हणून वाचणं जास्त योग्य.

दोन प्रसंगांत फरक असतो. स्वप्न प्रत्यक्षातल्या एखाद्या फ्लर्टिंगनंतर, गुपितानंतर किंवा खोट्यानंतर, अगदी लहानशा का असेना, आलं असेल, तर अपराधीपणा जे करतो तेच ते करतंय: जे घडलं त्याला सामोरं जायला लावतंय. ते उघडपणे सोडवलं की स्वप्नं सहसा थांबतात. स्वप्न बेवफाईपेक्षा लैंगिक संबंधांबद्दल जास्त असेल, तर आमचा स्वप्नं आणि सेक्स हा लेख कामुक स्वप्नांवरचं संशोधन सांगतो. अशी स्वप्नं सामान्य असतात, बहुतांश साधी असतात आणि बेवफाईचा प्रकार नसतात.

तुमचे स्वप्न तुम्हाला काय सांगत आहे?

तुमचे स्वप्न तुम्हाला काय सांगत आहे?

मानसशास्त्रीय दृष्टीकोनातून तुमच्या स्वप्नाचा शोध घ्या — युंगियन प्रतीके आणि आदिरूपांपासून ते तुमच्या दैनंदिन विचारांपर्यंत आणि काळज्यांपर्यंत.

सर्वसाधारणपणे दिसणारे प्रकार आणि त्यांचा अर्थ काय असतो

स्वप्नातला प्रतिस्पर्धी कोण आहे, तुम्हाला ते कसं कळलं आणि तुम्ही कशी प्रतिक्रिया दिली, हे अफेअर झाल्याच्या गोष्टीपेक्षा जास्त महत्त्वाचं असतं. खालील प्रत्येक प्रकारात स्वतःचा एक प्रश्न असतो. यापैकी कुठलाही प्रकार भविष्यवाणी नाही.

स्वप्नते सहसा कोणता प्रश्न विचारतं
जोडीदार एखाद्या अनोळखी व्यक्तीसोबतगमावण्याच्या भीतीचं सर्वात शुद्ध रूप: प्रत्यक्षात कुणी प्रतिस्पर्धी नाही, फक्त प्रतिस्पर्धी असल्याची कल्पना आहे. हे तुमच्या स्वतःच्या सुरक्षिततेच्या भावनेबद्दल आणि तुम्ही स्वतःला किती किंमत देता याबद्दल आहे, जोडीदाराने काही केलं म्हणून नाही.
जोडीदार तुमच्या ओळखीच्या कुणासोबतती व्यक्ती तुमच्यासाठी काय दर्शवते ते पाहा: यश, सहजपणा, तुम्हाला हेवा वाटणारा एखादा गुण, किंवा तुमच्यातला खराखुरा ताण. बहुतेकदा हे त्या ओळखीच्या व्यक्तीशी असलेल्या स्पर्धेबद्दल असतं, तिला आणि तुमच्या जोडीदाराला एकमेकांबद्दल वाटणाऱ्या आकर्षणाबद्दल नाही.
जोडीदार त्यांच्या एक्ससोबतभूतकाळच प्रतिस्पर्धी बनतो: जोडीदाराच्या तुमच्या आधीच्या आयुष्याशी तुमची तुलना होतेय असं वाटतं, किंवा अलीकडे एक्सचा विषय निघाला होता. यावर मोकळेपणाने बोलणं योग्य, जाब विचारणं नाही.
तुम्ही जोडीदाराला फसवतायएखाद्या वेगळ्याच गोष्टीबद्दलची अपराधीपणाची भावना, शब्दांत न मांडलेली इच्छा, किंवा पुन्हा कुणासाठी तरी नवीन असावं ही इच्छा. यातून तुम्हाला काय हरवल्यासारखं वाटतं ते कळतं, हा कसलाही आदेश नाही.
जोडीदार तुमच्यासमोर कबुली देतोयमन भीतीला शेवट देतं, म्हणजे ती पूर्णपणे अनुभवता येते. अनेकदा तुमचाच संशय जोडीदाराच्या तोंडून बोलत असतो. त्या वेळी तुम्हाला काय वाटलं ते लक्षात घ्या: हायसं वाटणं आणि कोसळून जाणं या वेगळ्या गोष्टी सुचवतात.
जोडीदाराला रंगेहाथ पकडणंपुरावा हवा असण्याचं स्वप्न. आपल्याला काहीतरी सांगितलं जात नाहीये असं वाटतं तेव्हा हे येतं, आणि ते प्रेमाबद्दलच असतं असं नाही: पैसे, बेत, किंवा जोडीदार काही केल्या सांगत नाही असा बिघडलेला मूड. विषय लपवाछपवीचा आहे.
स्वप्न सारखं पुन्हा पुन्हा येतंयभविष्यवाणी नाही, तर कारण असलेलं पुन्हा येणारं स्वप्न. वारंवार येणारी संशयाची स्वप्नं नात्याबद्दलचा किंवा तुमच्याबद्दलचा, पण उघडपणे न विचारलेला प्रश्न सुचवतात. खालच्या पायऱ्या याच प्रकारासाठी आहेत.

स्वप्नात फसवणूक दिसण्याचा आध्यात्मिक अर्थ

आध्यात्मिक अर्थ एका मुद्द्यावर मानसशास्त्रज्ञांशी सहमत आहेत आणि त्याच्या एक पाऊल पुढे जातात: स्वप्न तुमच्याबद्दल आहे. बहुतेक परंपरा विश्वासघाताचं स्वप्न म्हणजे असुरक्षिततेचा आरसा मानतात. स्वप्न पाहणाऱ्याने स्वतःची किंमत दुसऱ्या व्यक्तीच्या हाती दिली आहे आणि स्वप्न ती परत स्वतःकडे घेण्याचं आमंत्रण देतं, असं त्यांचं म्हणणं. काही गुरू प्रतिस्पर्ध्याला स्वतःचाच दुर्लक्षित भाग मानतात: खेळकर बाजू, महत्त्वाकांक्षी बाजू. स्वप्न तुम्हाला जोडीदाराबद्दल सावध करत नाही; ते तुम्हाला स्वतःची आठवण करून देतं.

लोकांना सर्वात जास्त जाणून घ्यायचं असतं की हे स्वप्न अंतर्ज्ञान असू शकतं का. आध्यात्मिक मार्गदर्शक याचं उत्तर जपून देतात: अंतर्ज्ञान म्हणजे जरा नीट पाहण्याचा इशारा, पुरावा नाही, आणि त्याची कसोटी जागेपणीच्या आयुष्यात लागते. खरोखर अंतर्ज्ञान असलेल्या स्वप्नाशी जुळणाऱ्या गोष्टी तुम्हाला जागेपणी दिसतील; फक्त भीतीतून आलेल्या स्वप्नाशी त्या जुळणार नाहीत. दोन्ही बाबतीत आचरण सारखंच असतं. विश्वास ही अनुभवण्याची नव्हे तर कृतीची गोष्ट मानली जाते: अवघड वाटणारी गोष्ट बोलून दाखवायची, सरळ प्रश्न विचारायचा आणि उलट कारण मिळेपर्यंत कशावर विश्वास ठेवायचा ते स्वतः ठरवायचं.

स्वप्नात पती किंवा पत्नी फसवताना दिसणे: इस्लामी स्वप्नफल

इस्लामी स्वप्नफलाची सुरुवात हे स्वप्न कोणत्या प्रकारचं आहे या प्रश्नाने होते. पैगंबर मुहम्मद (स.अ.व.) यांनी सांगितलं की स्वप्नं तीन प्रकारची असतात: अल्लाहकडून मिळालेली शुभवार्ता देणारं चांगलं स्वप्न, शैतानाकडून येणारं त्रासदायक स्वप्न आणि माणसाच्या स्वतःच्या मनातल्या विचारांचं स्वप्न. जोडीदाराच्या विश्वासघाताचं स्वप्न, त्यातली भीती, मत्सर आणि लाज यांसह, दुसऱ्या किंवा तिसऱ्या प्रकारात येतं, आणि त्याच हदीसमध्ये काय करायचं तेही सांगितलं आहे: ज्याला न आवडणारं स्वप्न पडेल, त्याने उठून नमाज पढावी आणि ते लोकांना सांगू नये.

स्वप्नं तीन प्रकारची असतात: एक चांगलं स्वप्न, जी अल्लाहकडून मिळालेली शुभवार्ता असते; दुसरं वाईट स्वप्न, जे त्रास देतं आणि शैतानाकडून येतं; आणि तिसरं म्हणजे माणसाच्या स्वतःच्या मनातल्या विचारांचं स्वप्न.

Hadith narrated by Abu Hurairah, Sahih Muslim 2263 (sunnah.com translation)

इब्न सिरीनIbn Sirin यांच्या नावावर सांगितले जाणारे प्राचीन ग्रंथ आणि अल-नाबुलसी यांचं ताअतीर अल-अनाम यांत जोडीदाराचं अफेअर उघडकीस येण्याच्या आजच्या परिस्थितीबद्दल कुठलंही शीर्षक नाही. पण ते जिना, म्हणजे अवैध शारीरिक संबंध, याकडे प्रतीक म्हणून पाहतात आणि क्वचितच त्याचा शब्दशः अर्थ घेतात. त्यांच्या मते हे काहीतरी हिरावलं जाण्याचं किंवा विश्वासघाताचं द्योतक आहे: चोरी, कारण व्यभिचारी चोरासारखाच लपून राहतो; विश्वासाचा भंग; हराम कमाई किंवा पैशाचं नुकसान; निषिद्ध मार्गाने पुरी करू पाहिलेली इच्छा. त्यांच्यावर आधारलेले नंतरचे लोकप्रिय स्वप्नकोश पतीला पत्नी परपुरुषासोबत दिसणं हे संपत्तीचं नुकसान मानतात, आणि हे स्वप्न जोडीदाराबद्दलची बातमी नसून स्वप्न पाहणाऱ्याने स्वतःच्या संसाराकडे केलेल्या दुर्लक्षाचा इशारा आहे असं सांगतात. विद्वान संदर्भ पाहण्यावर भर देतात आणि स्पष्ट सांगतात की स्वप्नफल हा अंदाज आहे: जागेपणीच्या आयुष्यातला कोणताही निर्णय त्यावर आधारलेला नसावा.

हे शेवटचे तत्त्व इथे सर्वात महत्त्वाचे आहे. जोडीदाराच्या बेवफाईचा आरोप करण्यासाठी इस्लामी कायदा अतिशय भक्कम पुरावा मागतो, आणि स्वप्न त्याच्या जवळपासही पोहोचत नाही. एका स्वप्नाच्या आधारावर आपल्या पतीवर किंवा पत्नीवर आरोप करणे हेच मुळात चुकीचे आहे. स्वप्न त्रासदायक वाटले, तर सुन्नत अशी आहे: त्याच्या वाईट परिणामापासून अल्लाहकडे आश्रय मागावा, डाव्या बाजूला तीन वेळा हलकेच थुंकावे, कुशी बदलावी आणि ते कोणालाही सांगू नये. ते पुन्हा पुन्हा येत राहिले, तर विद्वान त्याकडे स्वप्नामागच्या काळजीकडे लक्ष देण्याची सूचना म्हणून पाहतात: दुआ करून आणि जोडीदाराशी मनमोकळे बोलून.

बायबलनुसार आणि ख्रिस्ती दृष्टिकोनातून

बेवफाईच्या स्वप्नांबद्दल बायबलमध्ये एकही वचन नाही, पण मत्सर, विश्वास आणि मन याबद्दल त्यात खूप काही सांगितले आहे. ख्रिस्ती वाचक सर्वात आधी जे वचन शोधतात, ते दिलासा देणारे आहे. येशू म्हणाले की जो कोणी वासनेने स्त्रीकडे पाहतो, त्याने “तिच्याशी आपल्या मनात व्यभिचार केलाच आहे” (मत्तय 5:28), आणि काही विश्वासू लोक बेवफाईचे स्वप्न पाहून जागे झाल्यावर झोपेत आपल्याकडून पाप घडले की काय या भीतीत पडतात. पास्टर सांगतात की हे वचन जाणूनबुजून धरून ठेवलेल्या आणि जोपासलेल्या इच्छेबद्दल आहे; स्वप्न ही निवड नसते, पण जाग आल्यावर तुम्ही त्याचे काय करता ही निवड असते. आपल्याला फसवले जात असल्याच्या स्वप्नालाही हेच लागू होते: त्यामुळे मागे राहिलेला संशय हाच हाताळण्याजोगा भाग आहे, आणि बायबल त्या कामाला मनाचे रक्षण करणे म्हणते, “कारण जीवनाचा उगम त्यातच आहे” (नीतिसूत्रे 4:23).

प्रीती सर्वकाही सहन करते, सर्वांवर विश्वास ठेवते, सर्वकाही आशेने धरते, सर्वकाही धीराने सोसते.

1 Corinthians 13:7 (New International Version)

दुसरे वचन म्हणजे पौलाने केलेले प्रेमाचे वर्णन. प्रेम “सर्वांवर विश्वास ठेवते”, आणि ख्रिस्ती समुपदेशक याचा अर्थ भोळेपणा असा घेत नाहीत; वेगळा विचार करण्याचे खरे कारण मिळेपर्यंत काय गृहीत धरायचे याचा तो एक निर्णय आहे, असे ते म्हणतात. तिसरे म्हणजे विश्वासघाताचे बायबलचे स्वतःचे चित्र. होशेयला आपल्या बेवफा पत्नीवर पुन्हा प्रेम करायला सांगितले जाते, “जसा परमेश्वर इस्राएल लोकांवर प्रेम करतो, जरी ते इतर देवांकडे वळतात” (होशेय 3:1), आणि देव वचन देतो, “मी तुझ्याशी विश्वासूपणाने वाग्दत्त होईन” (होशेय 2:20). हे संपूर्ण पुस्तक बेवफाईला मोडलेल्या कराराची प्रतिमा आणि निष्ठेला कृपेची प्रतिमा मानते. श्रेष्ठगीत कबूल करते की प्रेमातील मत्सर “मृत्युलोकासारखा निष्ठुर” असतो (श्रेष्ठगीत 8:6), आणि हे या स्वप्नाचे वर्णन एखाद्या मानसशास्त्राच्या पाठ्यपुस्तकाइतकेच अचूक करते. हे सगळे एकत्र वाचले, तर ख्रिस्ती दृष्टिकोन असा आहे: भीतीबद्दल देवाकडे प्रार्थना करा, स्वप्नाला आरोप बनू देऊ नका, आणि एखादी खरी शंका असेल तर रात्रभर जागे राहून ती मनात घोळवत बसण्यापेक्षा थेट जोडीदाराशी बोला. स्वप्न शास्त्रवचनाच्या कसोटीवर विश्वासू लोक कसे तपासतात, हे आमच्या बायबलनुसार स्वप्नांचा अर्थ या मार्गदर्शकात सांगितले आहे.

आरोप न करता जोडीदाराशी कसे बोलावे

बेवफाईचे एक स्वप्न पडले, तर दुसऱ्या दिवशी सकाळी हसून सोडून देण्याशिवाय तुम्हाला काही करावे लागत नाही. पण ती एकामागून एक येत असतील, किंवा एखादे स्वप्न मनातून जातच नसेल, तर मात्र काहीतरी करावे लागते. इतर पुन्हा पुन्हा पडणाऱ्या स्वप्नांसारखेच हे स्वप्नही, ते ज्या प्रत्यक्ष जीवनातील प्रश्नाचे प्रतीक आहे तो सोडवला की सहसा थांबते. या क्रमाने जाणे बहुतेकदा उपयोगी ठरते.

  1. त्याच सकाळी ते लिहून काढा. प्रतिस्पर्धी कोण होता, तुम्हाला ते कसे कळले, जोडीदार काय म्हणाला, कळले तेव्हा आणि जाग आल्यावर तुम्हाला काय वाटले. तीन-चार नोंदींनंतर तोच घटक सहसा स्पष्ट दिसू लागतो: तोच प्रतिस्पर्धी, तीच जागा, किंवा आदल्या दिवशीचे तेच कारण.
  2. प्रत्यक्ष जीवनातले कारण शोधा. आदला दिवस आठवा: एखादे भांडण, उशिरा दिलेले उत्तर, तुमच्याशिवाय गेलेली संध्याकाळ, एखादा चित्रपट, मित्राची बातमी, ऑफिसमधला कठीण आठवडा. कारण कितीही साधे असले, तरी तुमच्या दोघांमध्ये मनाने अंतर वाटत असताना बेवफाईची स्वप्ने जास्त येतात.
  3. भावना आणि स्वप्नातली गोष्ट वेगळी करा. “मला खरी भीती वाटते ती...” हे वाक्य “बेवफाई” हा शब्द न वापरता पूर्ण करा. सोडून दिले जाणे, जागा दुसऱ्याने घेणे, आपण कमी पडणे, आपल्याला काही सांगितले न जाणे: यावर बोलता येते. “तू माझ्या स्वप्नात मला फसवलंस” यावर बोलता येत नाही.
  4. स्वप्न स्वप्न म्हणूनच सांगा. गोष्टीपासून नाही, तर भावनेपासून सुरुवात करा: “मला एक भयानक स्वप्न पडलं आणि जाग आली तेव्हा तुझ्यापासून खूप दूर गेल्यासारखं वाटत होतं.” तो कुठे होता याचा पुरावा मागू नका, तर तुमच्या मनाला दिलासा द्यायला सांगा. बहुतेक जोडीदार तुम्हाला सहज धीर देऊ शकतात; पुरावा मागितला की सकाळ बिघडते, आणि संशोधन सांगते की नुकसान नेमके तिथेच होते.
  5. जो प्रश्न तुम्ही टाळत होता तो विचारा. तुम्ही जागे आणि शांत असतानाही एखादी विशिष्ट काळजी वाटत राहिली, तर ती थेट बोलून दाखवा, आरोप म्हणून नाही तर नात्याबद्दलची काळजी म्हणून. “हल्ली तुझ्यासाठी काम आधी आणि मी नंतर असं वाटतं” हे ऐकणं “कोणाला मेसेज करत होतास” या वाक्यापेक्षा खूप वेगळं वाटतं.
  6. स्वप्न जोडीदाराबद्दल नाही, नात्याबद्दल असते तेव्हा ते ओळखा. स्वप्ने पुन्हा पुन्हा येत असतील, तुम्ही जोडीदाराचा फोन तपासू लागला असाल, किंवा जागेपणीही ती भीती वाटत असेल, तर मुद्दा आता स्वप्नाचा राहिलेला नसतो, तर वारंवार घडणाऱ्या वागणुकीचा असतो. जोडप्यांचे समुपदेशन, किंवा जुन्या विश्वासघातासाठी वा जुन्या चिंतेसाठी थेरपी, यामुळे मदत होते, आणि ते काम पुढे जाईल तसे स्वप्ने सहसा कमी होत जातात.

जोडीदार फसवतोय असं स्वप्न पडणं हा त्याच्याबद्दलचा निकाल नाही आणि आपणच फसवतोय असं स्वप्न पडणं हा तुमच्याबद्दलचा निकाल नाही. दोन्ही वेळा मन विश्वास, स्वतःची किंमत आणि मिळणारं लक्ष या गोष्टींवर काम करत असतं. संशोधन सांगतं की खरा धोका स्वप्नातून काय दिसलं यात नाही, तर स्वप्नानंतरच्या सकाळी तुम्ही काय करता यात आहे. तुमच्या स्वप्नाचा अर्थ समजून घ्यायचा असेल, तर ते Ruya मध्ये लिहून काढा आणि स्वप्नांकडे बघण्याचा तुमचा जो दृष्टिकोन आहे त्याला साजेशा पद्धतीने त्याचा अर्थ लावा: मन ज्या भीतीची आधीच तालीम करतं तिच्यासाठी संज्ञानात्मक पद्धत, प्रतिस्पर्धी तुमच्या स्वतःच्या आयुष्यातल्या कोणत्या गोष्टींचं प्रतीक आहे हे पाहण्यासाठी युंगियन पद्धत, आणि विश्वास व निष्ठेबद्दल उभ्या राहणाऱ्या प्रश्नांसाठी इस्लामी आणि ख्रिस्ती पद्धती. पद्धती वेगवेगळ्या, स्वप्न एकच, आणि उत्तर संशयाचं नाही तर तुमचं स्वतःचं. पद्धतींमधला फरक पाहा.

जोडीदार फसवण्याची स्वप्नं: नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न

स्वप्नात जोडीदार फसवताना दिसणं याचा अर्थ काय?
बहुतेकदा याचा अर्थ असा की तुम्हाला असुरक्षित वाटतंय, कशाच्या तरी तुलनेत तुम्ही मागे पडल्यासारखं वाटतंय किंवा त्याला गमावण्याची भीती वाटतेय, आणि मनाने त्या भीतीच्या सर्वात वाईट रूपाची आधीच तालीम करून पाहिली आहे. संशोधनानुसार अशी स्वप्नं सामान्य आहेत, ती अटॅचमेंट स्टाइल आणि अलीकडच्या काळातल्या काळजीमुळे आकार घेतात, आणि तुमच्या जोडीदाराने काय केलं आहे याबद्दल ती काहीही विश्वासार्ह सांगत नाहीत.
स्वप्नात जोडीदार फसवताना दिसणं हे तो खरंच फसवत असल्याचं लक्षण आहे का?
नाही. स्वप्नांमधून दुसऱ्या व्यक्तीच्या वागण्याची माहिती मिळते याचा कोणताही पुरावा नाही; स्वप्न तुमच्याच आठवणी आणि भीतींपासून बनतं. मात्र संशोधन हे दाखवतं की ईर्ष्येचं किंवा बेवफाईचं स्वप्न पडलं की दुसऱ्या दिवशी माणसं जोडीदाराशी जास्त थंडपणे आणि वादाच्या सुरात वागतात; खरा धोका म्हणजे ते स्वप्न खरं असल्यासारखं वागणं.
जोडीदार फसवतोय असं स्वप्न मला सारखं का पडतं?
जोडीदार फसवण्याची स्वप्नं वारंवार पडत असतील, तर सहसा एखादा प्रश्न मोठ्याने विचारला जात नसतो: दुरावा, अजूनही दुखावणारा जुना विश्वासघात, स्वतःला कमी लेखणं, किंवा गमावण्याची आधीच तालीम करणारी चिंताग्रस्त अटॅचमेंट स्टाइल. आठवडाभर ती स्वप्नं लिहून काढा म्हणजे त्यामागचं कारण सापडेल, आणि मग स्वप्नातल्या गोष्टीबद्दल नाही तर तुम्हाला काय वाटलं त्याबद्दल जोडीदाराशी बोला. जागेपणीही ती भीती तुमच्या मनात असेल, तर समुपदेशक मदत करू शकतात.
स्वप्नात मी जोडीदाराला फसवतोय असं दिसलं तर त्याचा अर्थ काय?
सहसा काहीतरी कमी पडतंय असा याचा अर्थ असतो, आणि ते एखादी व्यक्ती असण्यापेक्षा एखादा गुण असण्याची शक्यता जास्त: कोणी तुमची दखल घेणं, कोणाच्या नजरेत पुन्हा नवं वाटणं, नेहमीच्या भूमिकांमधून मोकळं होणं. एखाद्या वेगळ्याच लपवलेल्या गोष्टीबद्दलची किंवा लहानशा खोट्याबद्दलची अपराधी भावनाही यामागे असू शकते. तुम्हाला कशाची उणीव भासतेय याची ती माहिती आहे, कोणताही आदेश नाही, आणि ती बेवफाई नाही.
जोडीदार फसवण्याच्या स्वप्नाचा आध्यात्मिक अर्थ काय?
बहुतेक आध्यात्मिक अर्थांनुसार हे स्वप्न असुरक्षिततेचा आरसा आहे आणि स्वतःची किंमत दुसऱ्या व्यक्तीवर अवलंबून ठेवणं थांबवण्याची हाक आहे. अंतर्मनाच्या कौलाबद्दल गुरुजन जपून बोलतात: तो लक्ष देण्याचा इशारा आहे, पुरावा नाही, आणि जागेपणी तुम्हाला प्रत्यक्षात काय दिसतं त्यावर तो पारखला जातो. विश्वास ही भावना नाही तर कृती मानली जाते.
इस्लाममध्ये स्वप्नात पती किंवा पत्नी फसवताना दिसणं याचा अर्थ काय?
इस्लामी तबीरनुसार अशी बहुतेक स्वप्नं माणसाच्या स्वतःच्या विचारांतून किंवा शैतानाकडून येतात, अल्लाहकडून आलेले संदेश नसतात. प्राचीन संग्रहांमध्ये स्वप्नातल्या जिनाचा (जारकर्माचा) अर्थ शब्दशः बेवफाई असा नाही तर चोरी, विश्वासघात किंवा पैशाचं नुकसान असा प्रतीकात्मक घेतला आहे, आणि स्वप्न हा कोणाच्याही विरोधातला पुरावा नसतो यावर विद्वान एकमत आहेत. स्वप्नाने त्रास झाला असेल तर अल्लाहकडे पनाह मागा, कुशीवर वळा आणि ते कोणाला सांगू नका.

हा लेख उपयोगी वाटला का?

हे स्वप्न जगभरात किती वेळा शोधले जाते ते पाहा

हा लेख मूळ इंग्रजीत लिहिला गेला आहे. मूळ लेख वाचा

bedtime

तुम्हाला काय स्वप्न पडलं?

स्वप्न ताजं असतानाच लिहून ठेवा आणि काही क्षणांत त्याचा छोटासा पहिला अर्थ मिळवा. तुमच्या रोजनिशीत जपून ठेवण्यासाठी आणि त्याचा सखोल अर्थ शोधण्यासाठी मोफत खाते तयार करा.

मोफत आणि खासगी. तुम्ही ते रोजनिशीत जतन करेपर्यंत तुमचं स्वप्न साठवलं जात नाही.अर्थ वगळा आणि माझ्या डायरीत जतन करा

संदर्भ

  1. 1. Dreaming of You: Behavior and Emotion in Dreams of Significant Others Predict Subsequent Relational Behavior
    लेखक: Selterman, D. F., Apetroaia, A. I., Riela, S., & Aron, A.वर्ष: 2014प्रकाशक/नियतकालिक: Social Psychological and Personality Scienceखंड: 5अंक: 1
  2. 2. Attachment styles and emotional content, stress, and conflict in dreams of romantic partners
    लेखक: Selterman, D., & Drigotas, S.वर्ष: 2009प्रकाशक/नियतकालिक: Dreamingखंड: 19अंक: 3
  3. 3. Individual differences in adult attachment are systematically related to dream narratives
    लेखक: Mikulincer, M., Shaver, P. R., & Avihou-Kanza, N.वर्ष: 2011प्रकाशक/नियतकालिक: Attachment & Human Developmentखंड: 13अंक: 2
  4. 4. Partners and Ex-Partners in Dreams: A Diary Study
    लेखक: Schredl, M., & Wood, L. C.वर्ष: 2021प्रकाशक/नियतकालिक: Clocks & Sleepखंड: 3अंक: 2
  5. 5. Relation of dreams to waking concerns
    लेखक: Cartwright, R., Agargun, M. Y., Kirkby, J., & Friedman, J. K.वर्ष: 2006प्रकाशक/नियतकालिक: Psychiatry Researchखंड: 141अंक: 3
  6. 6. Dreams that work: The relation of dream incorporation to adaptation to stressful events
    लेखक: Cartwright, R. D.वर्ष: 1991प्रकाशक/नियतकालिक: Dreamingखंड: 1अंक: 1
  7. 7. Aion: Researches into the Phenomenology of the Self (Collected Works, Volume 9, Part II)
    लेखक: Jung, C. G.वर्ष: 1959प्रकाशक/नियतकालिक: Princeton University Press
  8. 8. The Interpretation of Dreams
    लेखक: Freud, S.वर्ष: 1899
  9. 9. Muntakhab al-Kalam fi Tafsir al-Ahlam (attributed)
    लेखक: Attributed to Ibn Sirin, M.वर्ष: n.d.प्रकाशक/नियतकालिक: Classical compilation, various publishers
  10. 10. Ta'tir al-Anam fi Ta'bir al-Manam
    लेखक: al-Nabulsi, A.वर्ष: n.d.प्रकाशक/नियतकालिक: Classical compilation, various publishers
  11. 11. Sahih Muslim, The Book of Dreams (hadith 2261-2263) and Sahih al-Bukhari, Interpretation of Dreams (hadith 7044)
    वर्ष: n.d.प्रकाशक/नियतकालिक: sunnah.com
  12. 12. The Holy Bible, New International Version
    वर्ष: 2011प्रकाशक/नियतकालिक: Biblica / Zondervan
share

शेअर करा