प्याट्रिसिया गारफिल्ड: सपना अन्वेषण र नवप्रवर्तनमा समर्पित जीवन
प्याट्रिसिया एल. गारफिल्डले सपना केवल अध्ययन गरिनन्, उनले त्यसप्रतिको हाम्रो बुझाइ नै रूपान्तरण गरिन्। सपना अनुसन्धानको क्षेत्रमा सबैभन्दा सम्मानित व्यक्तित्वमध्ये एक गारफिल्डले आफ्नो जीवन सपनालाई आकार दिने संज्ञानात्मक प्रक्रियाको खोजमा समर्पित गरिन्। उनको काम दुःस्वप्नदेखि बालबालिकाका सपनासम्म फैलिएको थियो, र उनले सपना उपचार, सिर्जनशीलता र व्यक्तिगत विकासको प्रभावकारी माध्यम हुन सक्छ भन्ने विषयमा व्यापक रूपमा लेखिन्।
सपना अनुसन्धानकी अग्रणी
गारफिल्डले सन् १९६८ मा टेम्पल विश्वविद्यालयबाट क्लिनिकल मनोविज्ञानमा पीएच.डी. हासिल गरिन्। उनले सुम्मा कम लाउडे सहित स्नातक गरिन् र नेशनल साइन्स फाउन्डेसनको अनुदानलगायत धेरै सम्मान प्राप्त गरिन्। उनको कठोर शैक्षिक पृष्ठभूमिले दशकौं लामो करियरको आधार तयार गर्यो, जसले सपना अध्ययनको क्षेत्रमा गहिरो प्रभाव छोड्यो।
उनको पहिलो पुस्तक, Creative Dreaming, सन् १९७४ मा प्रकाशित भएपछि बेस्टसेलर बन्यो र आज पनि सपना साहित्यको क्लासिक मानिन्छ। यस पुस्तकले पाठकलाई सपनालाई सिर्जनात्मक उपकरणको रूपमा प्रयोग गर्ने अवधारणासँग परिचित गरायो। गारफिल्डले सही प्रविधि अपनाएमा जो कोहीले आफ्ना सपनाको अर्थ बुझ्न मात्र होइन, तिनलाई प्रभावित गर्न पनि सक्छ भन्ने देखाइन्, जसले सपनालाई व्यक्तिगत विकासको सक्रिय हिस्सा बनायो।
सपना एक निजी रंगमञ्च हो, जहाँ एउटै समयमा धेरै रंगमञ्चहरू चलिरहेका हुन्छन्। डा. प्याट्रिसिया एल. गारफिल्ड, पीएच.डी.
सपना अध्ययनका लागि अन्तर्राष्ट्रिय संघकी सह-स्थापक
गारफिल्डको प्रभाव लेखनमा मात्र सीमित रहेन। सन् १९८३ मा उनले सपना अध्ययनका लागि अन्तर्राष्ट्रिय संघ (आईएएसडी) का छ जना सह-स्थापकहरूमध्ये एकको रूपमा भूमिका खेलिन्। यो गैरनाफामुखी संस्थाले सपनाको वैज्ञानिक र प्रयोगात्मक अध्ययनमा समर्पित भएर काम गर्छ। आईएएसडीले संसारभरका अनुसन्धानकर्ता, चिकित्सक र सपना रुचाउनेहरूलाई एकै ठाउँमा ल्याउँदै सपनाको हाम्रो जीवनमा के भूमिका हुन्छ भन्ने बुझाइलाई अगाडि बढायो। गारफिल्डले सन् १९९८ देखि १९९९ सम्म संस्थाको अध्यक्षको रूपमा सेवा दिँदै यसको लक्ष्य र दिशालाई आकार दिन महत्वपूर्ण योगदान गरिन्।
आईएएसडीसँगको उनको कामले सपनाले आत्मबुझाइ र जीवन सुधारका लागि शक्तिशाली माध्यम बन्न सक्छन् भन्ने उनको विश्वासलाई उजागर गर्यो। आफ्नो अनुसन्धान र वकालतमार्फत उनले सपना अध्ययनलाई मुख्यधारमा ल्याउन मद्दत गरिन्, र मानिसहरूलाई आफ्ना सपनालाई अन्तर्दृष्टि र प्रेरणाको गम्भीर स्रोतका रूपमा लिन प्रोत्साहित गरिन्।
मिडियामा सक्रिय उपस्थिति र समर्पित शिक्षिका
गारफिल्डको विशेषज्ञताले उनलाई अमेरिका र अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा टेलिभिजन र रेडियोका लोकप्रिय अतिथि बनायो। उनी एबीसीको 20/20, Good Morning America, र सिएनएनजस्ता प्रमुख कार्यक्रममा धेरै पटक देखिइन्, जहाँ उनले सपनाको विज्ञान र तिनलाई व्यक्तिगत विकासका लागि कसरी उपयोग गर्न सकिन्छ भन्ने विषयमा चर्चा गरिन्। उनले प्रसारण सञ्जाल र चलचित्र निर्देशकका लागि परामर्शदाताको रूपमा पनि काम गरिन्, ताकि सपनासम्बन्धी सामग्री सही र अर्थपूर्ण रहोस्।
तर गारफिल्ड मिडियाकी व्यक्तित्व मात्र थिइनन्, उनी एक समर्पित शिक्षिका पनि थिइन्। उनले टेम्पल विश्वविद्यालय, फिलाडेल्फिया कलेज अफ टेक्सटाइल्स एन्ड साइन्स, र क्यालिफोर्निया स्टेट कलेज, सोनोमामा मनोविज्ञान अध्यापन गरिन्। करियरको पछिल्लो चरणमा उनले जीवनभर सिकाइमा रुचि राख्नेहरूलाई पढाउन ध्यान केन्द्रित गरिन्, क्यालिफोर्नियाको सान राफाएलस्थित डोमिनिकन विश्वविद्यालयको ओशर लाइफलङ लर्निङ इन्स्टिच्युटका कार्यक्रममार्फत आफ्ना अनुभव बाँड्दै। उनको पाठ्यक्रम “Lifelong Dreaming” विशेषगरी ज्येष्ठ नागरिकहरूमाझ अत्यन्त लोकप्रिय भयो, किनकि गारफिल्डको विश्वास अनुसार सपना हाम्रो जीवनभरि नै ज्ञान र मार्गदर्शन दिने स्रोत बनेर रहन्छन्।
रचनात्मक सपना देख्ने कला: सपना सम्बन्धी साहित्यको एक क्लासिक
Creative Dreaming गारफिल्डको सबैभन्दा चर्चित कृति हो, र त्यसका स्पष्ट कारण छन्। यो पुस्तक सन् 1974 देखि निरन्तर रूपमा छापिँदै आएको छ, र सन् 1995 मा यसको परिमार्जित संस्करण प्रकाशित गरिएको थियो। यसलाई 15 वटा भाषामा अनुवाद गरिएको छ, जसले यसलाई विश्वभरका पाठकहरूका लागि सहज रूपमा पहुँचयोग्य बनाएको छ। Creative Dreaming मार्फत गारफिल्डले सपनालाई प्रभाव पार्ने विभिन्न तरिका प्रस्तुत गरिन्, जसले मानिसलाई सपनालाई केवल निष्क्रिय रूपमा हेर्ने होइन, सक्रिय रूपमा आफ्ना सपना अनुभवलाई आकार दिन मद्दत गर्छ।
उनले अभ्यासमार्फत जो कोहीले पनि लुसिड सपना देख्न सिक्न सक्छन् भनेर देखाइन् - यस्तो सपना जसमा सपना देख्ने व्यक्ति आफू सपना देखिरहेको छ भन्ने सचेत हुन्छ र कथाको दिशा समेत नियन्त्रण गर्न सक्छ। त्यो समयका लागि यो अवधारणा निकै क्रान्तिकारी थियो, र यसले समस्या समाधान, उपचार तथा सृजनात्मक खोजका लागि सपनालाई उपयोग गर्ने नयाँ सम्भावनाहरू खोलिदियो।
उपचारतर्फ जाने बाटोका रूपमा सपना
सिर्जनात्मकताभन्दा बाहिर, गारफिल्ड सपनालाई उपचारका लागि कसरी प्रयोग गर्न सकिन्छ भन्ने विषयमा गहिरो रूपमा चासो राख्थिन्। उनको पुस्तक The Healing Power of Dreams मा उनले सपना कसरी आघात, शोक र अन्य भावनात्मक चुनौतीहरूलाई आत्मसात गर्न मद्दत गर्छन् भन्ने कुरा खोजिन्। गारफिल्डको विश्वास थियो कि सपनामा ध्यान दिएर हामी लुकेका भावनाहरू पत्ता लगाउन सक्छौं र उपचारका नयाँ बाटाहरू फेला पार्न सक्छौं। विशेषगरी, उनले दुःस्वप्नको भूमिकामा ध्यान दिइन्, जसलाई उनले भित्री डरहरूसँग सामना गर्ने र समाधान खोज्ने अवसरका रूपमा हेर्थिन्।
गारफिल्डको सपना सम्बन्धी दृष्टिकोण समग्र थियो - उनले सपनालाई मानसिक मात्र होइन, शारीरिक उपचारका लागि पनि उपयोगी साधनका रूपमा हेर्थिन्। उनले गहिरो आघात भोगेका मानिसहरूसँग काम गरिन्, उनीहरूका सपनाको विश्लेषणमार्फत आफ्ना भावना बुझ्न र त्यससँग जुध्न सहयोग पुर्याउँदै।
Ruya एप डाउनलोड गर्नुहोस्
जहाँसुकै आफ्ना सपना ट्र्याक गर्नुहोस् र अझ गहिरा अन्तर्दृष्टिहरू पाउनुहोस्।
विरासत र प्रभाव
पेट्रिसिया गारफिल्डको सन् 2021 नोभेम्बर 22 मा 87 वर्षको उमेरमा निधन भयो, तर उनले गहिरो प्रभाव छोडेर गइन्। उनले 60 वर्षभन्दा बढी समयसम्म आफ्ना सपनाहरू लेखेर राखिन्, जसले विश्वकै सबैभन्दा लामो सपना डायरीहरूमध्ये एक बनायो। सपना अनुसन्धान र शिक्षाप्रतिको उनको समर्पणले उनका विद्यार्थीहरूदेखि पाठक र सहकर्मीहरूसम्म अनगिन्ती जीवन छोयो।
गारफिल्डको कामले आज पनि नयाँ पुस्ताका सपना अनुसन्धानकर्ता र रुचि राख्नेहरूलाई प्रेरणा दिइरहेको छ। उनका पुस्तकहरू, शिक्षण कार्य र IASD मा देखाएको नेतृत्वमार्फत उनले सपना अध्ययनलाई सम्मानित अनुसन्धान क्षेत्रको रूपमा उचाइमा पुर्याइन्। अझ महत्वपूर्ण कुरा, उनले हामीलाई सपना केवल अनियमित दृश्यहरू मात्र होइनन् भनेर देखाइन् - ती हाम्रो भित्री जीवनको महत्वपूर्ण अङ्ग हुन्, जसले हामीलाई उपचार, सिर्जनात्मकता र आत्मबुझाइतर्फ मार्गदर्शन गर्न सक्छन्।
