
hotel_classSAÝLANAN MAKALA
Düýşde ýykylmak: Munuň manysy näme we näme üçin tisginip oýanýarsyňyz
Astyňyzdaky ýer birden ýiten ýaly bolýar, garnyňyz ýokary çekilýär, ýüregiňiz güýçli urup oýanýarsyňyz we düşege berk ýapyşýarsyňyz. Düýşde ýykylmak iň gadymy we iň köp duş gelýän düýşleriň biridir. Adaty düýşler boýunça geçirilen iň uly barlaglaryň birinde adamlaryň takmynan dörtden üç bölegi şeýle düýş görendigini aýdýar, köp adam bolsa hut şony ýadyna düşýän ilkinji düýşi hökmünde ýatlaýar. Bu düýş bilen baglanyşykly halk arasynda aýdylýan ynançlar hem örän köp. Şolaryň biri hem düýşde ýere düşseň, ukuda ölýäň diýen ýalňyş düşünjedir. Bu gollanmada düýşde ýykylmak baradaky meselä giňişleýin seredilýär: ylymyň tapawutlandyrýan iki dürli ýagdaýy, psihologiýanyň düşündirişleri, ruhy däplerde, Yslamda we Mukaddes Kitapda berilýän manylar, iň köp duş gelýän görnüşleri we olaryň nämäni aňladýandygy, şeýle hem bu düýş gaýtalanyp duranda näme etmelidigiňiz barada gürrüň berilýär.
Ylym näme diýýär: Iki dürli ýykylma
Ylym ýykylmak bilen bagly başdan geçirýän ýagdaýlaryňyzy biri-birine meňzeş duýulsa-da, düýbünden başga iki hadysa hökmünde düşündirýär. Birinjisi uka gidip barýarkaňyz bolýar: bütin bedeni gurşap alýan duýdansyz tisginme, köplenç hem pyýada ýolunyň gyrasyndan basyp gitmek ýa-da poluň içinden aşak gaçmak ýaly bir pursatlyk şekil bilen utgaşýar. Bu ýagdaý ilkinji gezek agzalanda iňlisçe ady bilen hem tanalýan hypnic jerk (uka geçilende döreýän myşsa tisginmesi) diýlip atlandyrylýar. Bu beýni sütüniniň uky üçin myşsalary gowşadýan mahaly ýüze çykýan zyýansyz hadysadyr we adamlaryň takmynan 70%-i muny durmuşynda iň bolmanda bir gezek başdan geçirýär. Aslynda bu hakyky düýş däldir. Beýni diňe myşsa tisginmesine gysga bir wakany goşýar. Stress, kofein, aşa ýadawlyk we tertipsiz uky bu ýagdaýyň ýygylygyny artdyryp biler.
Ikinjisi bolsa hakyky düýşde ýykylmakdyr: çuň uky wagtynda üçekden, gaýadan ýa-da ýumrulýan liftden aşak gaçýarsyňyz, käte bolsa tükeniksiz ýykylýan ýaly duýulýar. Tore Nielsen we Antonio Zadra tarapyndan geçirilen meşhur Typical Dreams barlagynda müňden gowrak adamyň 73,8%-i bu düýşi görendigini aýdypdyr. Ýykylmak, diňe kowalanylmak we beýleki yzarlanma bilen bagly düýşlerden soň üçünji iň köp duş gelýän tema bolupdyr. Şeýle giň ýaýramagy hemmämizde umumy işleýän beden ulgamlarynyň bardygyny görkezýär. Uky wagtynda deňagramlylyk ulgamy doly öçmeýär. Şol vestibulýar ulgamyň zynjyrlary işjeňleşende, beýni muny düýşüň wakasyna goşýar: aşak gaçmak, birden sarsmak ýa-da aýagyň astyndan ýeriň ýitmegi ýaly duýgular döreýär. Meşhur ynanç bolsa dogry däl: adamlar düýşde ýere düşýärler we hiç hili zyýansyz oýanýarlar. Tisginip oýanmagyňyz ölüme golaý ýagdaý däl, diňe bedeniňiziň şol duýga beren tebigy jogabydyr.
Düýşde ýykylmagyň psihologik manylary
Ýykylmak uky başlananda döreýän tisginme däl-de, doly bir düýş bolsa, psihologiýa muny hakyky durmuşdaky manysy arkaly düşündirýär: daýanjy, deňagramlylygy we gözegçiligi ýitirmek. Şeýle düýş köplenç şu ýagdaýlar bilen baglanyşykly bolýar:
- Gözegçiligi ýitirmek: indi dolandyryp bilmeýän taslama, gatnaşyk ýa-da meýilnama. Ýykylýan wagtyňyz ýapyşara zat bolmaýar we düýş hut şol duýgyny görkezýär.
- Howpsuzlygyň we daýanjyň ýitmegi: işiň durnuksyzlaşmagy, gatnaşygyň sowamagy ýa-da maliýe kynçylyklary sebäpli aýagyňyzyň astyndaky ýer çekilen ýaly bolýar. Düýş sizi şu wagta çenli näme goldap gelendigini we onuň henizem bardygyny sorag astyna alýar.
- Şowsuzlykdan gorky: ýykylmak şowsuzlygyň iň gadymy nyşanlarynyň biridir. Şeýle düýşler köplenç synaglaryň, möhüm çykyşlaryň ýa-da täze başlangyçlaryň öň ýanynda güýçlenýär.
- Üstünlikden soň: wezipe ýokarlanmagy ýa-da uly üstünlik hem düýşde ýykylmagy döredip biler. Näçe ýokary galan bolsaňyz, göz öňüne gelýän ýykylma hem şonça uly bolýar. Bu düýş täze jogapkärçilik bilen gelen gorkyny görkezýär.
- Goýbermegi öwrenmek: her bir ýykylma gorkuly bolmaýar. Käbir adamlar garşylyk görkezmegi bes edenlerinde, ýykylmagyň ýüzýän ýaly ýumşak duýga öwrülýändigini aýdýarlar. Terapewtler muny gözegçiligi ýitirmek däl-de, ony meýletin goýbermek hökmünde düşündirýärler.
Beýleki ähli düýşlerde bolşy ýaly, esasy many duýga baglydyr. Güýçli gorky gözegçilik edip bilmeýän ýagdaýlaryňyzy, utanç özüňizi ýeterlik däl hasaplaýan tarapyňyzy, ýykylma ýumşap rahatlyk duýulsa bolsa, ahyrsoňy üstüňizdäki bir ýüki goýberýändigiňizi görkezip biler. Düýşde ýykylmak gaýtalanýan düýşleriň hem iň giň ýaýran görnüşleriniň biridir. Eger şol bir görnüş ýyllar boýy gaýtalanyp dursa, bu köplenç wagtlaýyn aladadan däl-de, heniz çözülmedik içki meselelerden habar berýär. Biziň gaýtalanýan düýşler baradaky gollanmamyzda munuň manysy has giňişleýin düşündirilýär.

Düýşüňiz size näme diýýär?
Düýşüňizi psihologik nukdaýnazardan öwreniň — Ýungyň nyşanlaryndan we arhetiplerinden başlap, gündelik pikirleriňize we aladalaryňyza çenli.
Ruhy manylary
Ruhy däplerde ýykylmak beýiklik düşünjesi arkaly düşündirilýär. Ýokarda bolmak hormata eýe bolmak, tekepbirlik ýa-da Hudaýa ýakynlyk bilen baglanyşdyrylýar. Ýykylmak bolsa adamyň ýalňyşyny düzetmegi, kiçigöwünlilige gelmegi ýa-da ýene-de ýere dolanmagy hökmünde görülýär. Häzirki döwürde köp ruhy düşündirişlerde düýşde ýykylmak adamyň durmuşynyň ruhy ösüşinden has çalt öňe gidendigini, hyjuwyň içki sazlaşykdan öňe geçendigini we ýagdaýlar kynlaşmazdan ozal ýuwaşlyk bilen öz ornuna getirilmelidigini ýatladýan alamat hasaplanýar. Başgalar muny boýun bolmagy öwredýän tejribe hökmünde görýärler: düýş adam gysylman ýykylmagy, ýagny hakyky ynamy duýmagy öwrenýänçä gaýtalanýar. Energiýa esaslanýan düşündirişlerde bolsa ýykylmak ukynyň has ýeňil tapgyrlaryndan bedene gaýdyp gelýän pursaty aňladýar. Şonuň üçin hem bu düýş köplenç edil oýanýan wagtyňyzda tamamlanýar.
Yslamda düýşde ýykylyp görmek
Yslamyň nusgawy düýş ýorgutlarynda, esasan hem Ibn Sirin bilen baglanyşdyrylýan däpde, adamyň nireden ýykylandygy we nirä düşendigi möhüm hasaplanýar. Belent ýerden ýykylyp görmek köplenç ýagdaýyň üýtgemegi, mertebäniň peselmegi, işdäki bökdençlik, abraýyň gowşamagy ýa-da ruhy manyda ynançdaky säwlik bolup, Alla gaýdyp ýüzlenmäge çagyryş hökmünde düşündirilýär. Emma iň esasy zat - nirede duranyňyzdyr. Ýumşak, ýaşyl ýa-da gowy ýere düşmek kynçylykdan soň ýeňillik, rysgal ýa-da has oňaýly ýagdaýa geçmek ýaly oňyn many berip biler. Çukura ýa-da harabalyga düşmek bolsa duýduryşy güýçlendirýär. Ýorgutçylar ýykylyşyň özüni ondan gorkmakdan hem tapawutlandyrýarlar. Mysal üçin, beýik ýerde gorky bilen ýapyşyp durmak baradaky düýş hakykatdanam ýitgi boljakdygyny däl-de, adamyň derejä ýa-da abraýa aşa baglydygyny görkezip biler. Bu däbe görä, ýakymsyz düýşe takdyr hökmünde seredilmeýär. Alla sygynyň, düýşi başgalara aýtmaň we ony gorky döretmek üçin däl-de, özüňizi düzetmäge itergi hökmünde kabul ediň.
Düýşde ýykylyp görmek we Mukaddes Kitap
Tekepbirlik heläkçiligiň öňünden gelýär, ulumsy ruh bolsa ýykylyşyň öňünden.
Proverbs 16:18 (King James Version)
Mukaddes Kitapda ýykylyş köplenç tekepbirligiň hakykat bilen ýüzbe-ýüz bolmagynyň nyşany hökmünde ulanylýar. Şonuň üçin köp hristianlar düýşde ýykylyp görmegi adamyň öz güýjüne däl-de, Hudaýa bolan ynamyna esaslanýandygyny barlamaga çagyryş hökmünde kabul edýärler. Emma Mukaddes Kitabyň esasy habary diňe duýduryş däl. Zeburlarda büdreýän adamyň doly ýykylyp gitmejekdigi aýdylýar, sebäbi Reb ony eli bilen saklaýar we onuň ebedi gollary adamlary goldaýar. Şeýle düşündirilende, bu düýş howpdan has köp sorag berýär: siz hakykatdanam nämä daýanýarsyňyz? Ynançly adam üçin bu düýşüň manysy ygtybarly daşy tapmak däl, eýsem ýer ýüzüni saklaýanyň kimdigini ýatlamakdyr.
Köp duş gelinýän ýykylyş düýşleri we olaryň ähtimal manysy
| Düýş | Köplenç berýän soragy |
|---|---|
| Gaýadan ýa-da üçekden ýykylyp görmek | Häzir haýsy ýokary dereje ýa-da ýetmek isleýän maksadyňyz durnuksyz ýaly görünýär? |
| Liftiň ýa-da polyň aşak çökmegi | Iş, meýilnama ýa-da gurama ýaly daýanýan haýsy gurluşyňyz indi ygtybarly görünmeýär? |
| Hiç haçan gutarmaýan ýykylyş | Haýsy ýagdaýyň çözgüdi häzir görünmeýär we size bu ýagdaýdan çykmaga kim kömek edip biler? |
| Biriniň iteklemegi | Kimiň karary ýa-da dönükligi ýagdaýy üýtgetdi we şol ynam barada oýlandyňyzmy? |
| Söýýän adamyňyzyň ýykylyp görmegi | Haýsy ýagdaýda ony gorap bilmeýän ýaly duýýarsyňyz we bu jogapkärçiligi ýeke özüňiz çekmelimi? |
| Uklap barýarkaňyz duýulýan tisginme | Bu asla nyşan däl - ukynyň başynda ýüze çykýan myşsa tisginmesi (hypnic jerk). Ony stres, kofein we uky ýetmezçiligi bilen baglanyşdyryp görüň. |
| Ýykylyşyň ýüzmäge öwrülmegi | Nämäni ahyrsoňy goýbermäge taýyn bolduňyz we gündelik durmuşda özüňizi akyma ynanmak nähili görünýär? |
Düýşde ýykylyp görmek gaýtalanyp dursa: näme etmeli
- Tisginmäni düýşden tapawutlandyryň. Eger ýykylyş duýgusy uklap barýarkaňyz ýüze çykýan bolsa, ilki bedeniňize üns beriň: kofeini has ir bes ediň, uky wagtyny yzygiderli saklaň we uklamazdan öň rahatlanmaga wagt beriň. Ukynyň başyndaky myşsa tisginmesi stres azalandan we uky kadalaşandan soň köplenç seýrekleşýär.
- Düşen ýeriňiz baradaky jikme-jiklikleri ýazyň. Nireden ýykyldyňyz, ýeriň aşagyňyzdan nädip gidendigini we özüňizi nähili duýandygyňyzy belläň. Düýşüňiziň görnüşi onuň manysyna düşünmäge kömek edip biler.
- Gündelik durmuşda ýetmeýän goldawy anyklaň. Soňky aýda durmuşyňyzda haýsy ýagdaýyň durnuklylygyny ýitirendigini özüňizden soraň. Şeýle düýşler köplenç belli bir waka bilen baglanyşykly bolýar.
- Bir durnuklaşdyryjy ädim ätiň. Goldaw täzeden dikeldilende, şeýle düýşleriň hem gaýtalanmagy azalyp biler: zerur söhbetdeşligi geçiriň, ätiýaçlyk meýilnama düzüň ýa-da maliýe meseleleriňizi tertibe salyň. Käwagt amaly çözgütler nyşanlardan has täsirli bolýar.
- Ýumşak gonmagy göz öňüne getiriň. Uklamazdan öň şol düýşi ýatlap, özüňizi ýuwaşlyk bilen ýere düşýän ýa-da ýüzüp barýan ýagdaýda göz öňüne getiriň. Şeýle gaýtalama köplenç düýşüň soňuny üýtgedip bilýär, aňly düýş görýänler bolsa hatda ýykylyşy uçuşa hem öwrüp bilýärler.

Düýşde gaçmak köplenç aňyň daýanjyňyz barada iberýän iň düşnükli habarydyr: ynanýan zadyňyz sarsdy ýa-da onuň sarsylmagyndan howatyrlanýarsyňyz. Muny beýniniň westibulýar ulgamy, işdäki durnuksyzlyk, pesgöwünlilik baradaky duýduryş ýa-da Hudaýyň goldawy arkaly düşündirseňiz-de, netije birmeňzeş bolýar: ilki bilen nähili daýanja bil baglandygyňyzy anyklaň we oňa üns beriň. Düýşüňizi ýazyp alyň, nähili duýandygyňyzy belläň we wagtyň geçmegi bilen düýşde gaçmagyň nähili üýtgeýändigine syn ediň. Şeýle düýşler Žurnal ýöretmegiň peýdasyny iň aýdyň görkezýän düýşleriň biridir.
Düýşde gaçmak barada ýygy berilýän soraglar
Düýşde gaçmak nämäni aňladýar?
Näme üçin uka gidýän wagtym edil gaçýan ýaly tisginip oýanýaryn?
Düýşde ýere gaçsaň, hakykatdanam ölýärmiň?
Düýşde gaçmak näderejede köp duş gelýär?
Yslam düýş ýorgudynda düýşde gaçmak nämäni aňladýar?
Mukaddes Kitap düýşde gaçmak barada näme diýýär?
Näme üçin düýşde gaçmak gaýtalanyp durýar?
Düýşde gaçýan wagtym ony saklap bilerinmi?
Bu makala size peýdaly boldumy?


