Düýşde öleniňi görmek we ölüm düýşleri näme aňladýar?
Awtor: Ruya Editorial12 noýabr 2026 penşenbeOkalyş wagty: 11 min.

Düýşde ölenini görmek we ölüm düýşleri nämäni aňladýar?

Düýşüňde ejeň, çagaň ýa-da ýanýoldaşyň ölýär we sen hakykatdan-da ýas tutýan ýaly gaty gynanýarsyň. Ýa-da öz ölümiňi görýärsiň-de, ýüregiň güpürdäp uýanýarsyň, ýanyndaky adamyň entek dem alýandygyny barlaýarsyň. Ölüm düýşleri iň köp görülýän düýşleriň biri, ony görenleriň hemmesi hem ilki bilen şu soragy berýär: bu, erbet bir zadyň boljakdygynyň alamatymy? Bu gollanma düýşdäki ölümiň özi barada: diri adamyň ölmegi, öz ölümiň, öldürilmek, kimdir birini öldürmek, jynaza. Eger düýşüňdäki adam hakykatdan-da wepat eden bolsa, bu başga düýş, şonuň üçin ölen adamy düýşde görmek barada gollanmamyzy okamaly. Bu ýerde bolsa barlaglaryň nämäni ölçändigine, psihologiýanyň, ruhy ýörelgeleriň, yslamyň we Mukaddes Kitabyň bu düýşi nähili ýorýandygyna we ol gaýta-gaýta gelende näme etmelidigine seredýäris.

Barlaglar ölüm düýşleri hakda näme diýýär?

Iň ygtybarly maglumatlar Tipik Düýşler Anketinden (Typical Dreams Questionnaire) gelýär. Bu, adamlardan haýsydyr bir düýşi görüpmi ýa-da görmändigini soraýan 55 düýş mowzugynyň sanawy. Tore Nielsen, Antonio Zadra we olaryň kärdeşleri ony Kanadadaky uniwersitetiň 1.181 studentine berenlerinde, olaryň %54,1-i diri bir adamyň öldügini düýşünde görendigini aýtdy, bu bolsa ony 55 mowzuk arasynda sekizinji orna goýdy. Aýallar muny erkeklerden ep-esli köp habar berdi (%58,6, erkeklerde bolsa %43,1). Öldürilmek düýşüni %34,5-i, kimdir birini öldürmek düýşüni %24,3-i, öz ölümini görmek düýşüni bolsa %23,8-i görüpdi. Öldürmek düýşüni erkekler aýallardan diýseň iki esse köp görüpdi (%36,1, aýallarda bolsa %19,5). Statistika taýdan bu mowzuklar fiziki hüjüme sezewar bolmak bilen bir topara düşdi, barlagçylar ol topary ölüm-adam öldürmek (death-murder) diýip atlandyrdy. Michael Schredl-yň 444 adam bilen Germaniýada gaýtalan barlagynda hem mowzuklaryň tertibi diýen ýaly şol bir boldy.

Iki jikme-jiklik bu sanlary ýerbe-ýer edýär. Studentlerden haýsy mowzuklaryň olar üçin has möhümdigi soralanda, ölüm mowzuklary has köp görülýän düýşler, meselem yzarlanylmak ýaly, şonça möhüm hasaplandy. Kakasynyň ölen düýşüni hiç kim unutmaýar. Ondan başga-da, anket düýşi näçe gezek görendigiňi däl-de, ony hiç haçan görüpdigiňi soraýar. Calvin Hall bilen Robert Van de Castle-iň adaty düýş habarlarynyň ýaňy müňe golaýyndan düzülen norma tablisalarynda ölüm erkekleriň düýşlerindäki betbagtçylyklaryň (erbet wakalaryň) diňe %8-ini, aýallaryňkynda bolsa %10-ny düzýär. Ölen gahryman erkekleriň düýşlerindäki 1.180 gahrymanyň arasynda diňe bir gezek, aýallaryň düýşlerindäki 1.423 gahrymanyň arasynda bolsa alty gezek peýda boldy. Köp gijeler biziň düýşlerimizde hiç kim ölmeýär.

Akyl näme üçin bu düýşleri döredýär? Finlýandiýaly barlagçy Antti Revonsuo 2000-nji ýylda düýş görmegiň howplary simulýasiýa etmek, ýagny olary duýmagy we olardan gaçmagy türgenleşmek üçin ösendigini öňe sürdi (tehdit simulýasiýasy teoriýasy). Şonuň üçin ýaşaýşy howpsuz adamlarda hem yzarlanmak, hüjüm edilmek we öldürilmek düýşleri şeýle aýdyň bolýar. Her täze ene-ata diýen ýaly olary görýär. 2007-nji ýylda 273 aýal bilen geçirilen barlagda Nielsen bilen Tyna Paquette çaga dograndan soňky aýlarda aýallaryň %73-iniň bäbeginiň howp astyndadygyny görkezýän düýşleri görendigini anykladylar, göwreli aýallarda bu %42 boldy. Eger çagaň ölen düýşüni gören bolsaň, örän köp adaty adam şol bir düýşi görüpdir.

Düýşde ölseň, hakyky durmuşda hem ölýärsiňmi?

Ýok. Bu, düýşler barada iň inatçy ýalňyş pikirleriň biri. Düýşde ölmek bilen hakyky durmuşda ölmegiň arasynda hiç hili baglanyşyk tapylmady, iň aýdyň subutnama hem ýokarda: şol studentleriň dörtden birine golaýy özüni düýşünde ölen görüpdi, üçden birinden köpüsi öldürilipdi, hemmesi diri, amfide oturyp anket dolduryp otyrdy. Ölüm pursady köplenç şeýle güýçli duýgy getirýär welin, sen oýanýarsyň. Şonuň üçin bu düýşleriň köpüsi ýykylmak düýşlerindäki ýaly, ani oýanmak bilen gutarýar. Käbir adamlar ölümden soň hem düýş görmegi dowam etdirýär: ýüzýär ýa-da öz jynazasyna syn edýär. Munuň hem hiç hili manysy ýok. Bu, zihniň bir zadyň gutarýandygy barada özüne hekaýa aýdyp bermegi.

Bu düýş adatça nämäni aňladýar?

Psihologiýa düýşdäki ölümi zihniň gutarmak, üýtgemek ýa-da ýitirmekden gorkmak üçin ulanýan iň güýçli keşbi hasaplaýar, hakyky bir ölümiň habary hökmünde asla seretmeýär. Sigmund Freud “Düýşleriň ýorumy” (The Interpretation of Dreams) kitabynda ýakyn garyndaşlaryň ölümi baradaky düýşlere aýratyn bölüm bagyşlady. Onuň aýtmagyna görä, düýş görýän adam hiç hili gynanç duýmasa, düýş başga bir zat barada; gynansa, işiň kyn ýeri şol ýerde. Onuň meşhur ýorgudy bu düýşleriň bir isleg aňladýandygydy, emma ol bu sözüň manysy barada seresap boldy: nazaryýet düýş görýäniň şu wagt şol adamyň ölmegini isleýändigini talap etmeýär, ol diňe düýş görýäniň çagalykda bir pursat onuň ölmegini isländigi bilen “kanagatlanýar”. Şol sahypalardaky has ümsüm bir bellik has peýdaly: Freud bu düýşleriň örän köplenç “söýgüli adamyň durmuşy barada alada” bilen, meselem ene-atanyň keseli, ýanýoldaşyň heniz öýe gelmegi ýa-da çaganyň ýokary gyzgyny bilen turzulýandygyny gördi. Gündiziň aladasy şol gijäniň düýşünde ölüme öwrülýär.

  • Ýakyn adamyňyzy ýitirmekden gorkýarsyňyz. Aladasyny dökmäge ýer tapmaýan söýgi: ene-ataňyzyň ýaşy ulalýar, ýanýoldaşyňyzyň saglygy birden sizi gorkuzdy, çagaňyz ulag sürüp başlady. Düýşde siz bu ýitgini öňünden, hiç hili howp ýok mahaly başdan geçirýärsiňiz. Ýas we ýitgi babatda barlag geçirýän alymlar muňa öňünden çekilýän ýas diýýärler: bu ýakyn adama bolan baglanyşygyň bir bölegi, kimdir biriniň öljekdigi barada duýduryş däl.
  • Gatnaşygyňyz üýtgeýär. Çagaňyzyň ölendigini düýşde görmek köplenç çaga üýtgäp başlan döwürde bolýar: mekdebe gidip başlaýar, öýden aýrylýar ýa-da siziň indi doly tanap bilmeýän adamyňyza öwrülýär. Ejeňiz ýa-da kakaňyz garrap, güýçden gaçyp başlanda, ýa-da ýanýoldaşyňyz bilen gatnaşygyňyz täze tapgyra geçende hem şeýle bolýar.
  • Öz durmuşyňyzda bir zat tamamlanýar. Düýşde öz ölendigiňizi görmek, adatça, durmuşyňyzyň bir sahypasynyň ýapylýandygyny aňladýar: bir iş, bir şäher, bir nika, bir endik ýa-da gutulyp barýan keseliňiz. Bu düýşler köplenç geň galdyrar derejede asuda bolýar.
  • Özüňize-de boýun almaýan gaharyňyz. Düýşde birini öldürmek adamy gorkuzýar, ýöne bu düýş zorluk hakynda diýen ýaly hiç wagt däldir. Adatça, ol kimdir birine gaharlanýandygyňyzy, oňa kine saklaýandygyňyzy ýa-da onuň täsirinden dynmak isleýändigiňizi aňyň tapyp bilýän iň aşa görnüşinde görkezýär.
  • Hemme zat agyr gelýär ýa-da özüňizi howpsuz duýmaýarsyňyz. Düýşde öldürilmek ýa-da kowalanmak köplenç özüňizi ejiz duýan döwürleriňizden soň görülýär: duşmançylykly iş ýeri, “ýok” diýip bilmeýän gatnaşygyňyz, bergi ýa-da lukmanyň goýan diagnozy.
  • Özgeriş. Karl Ýung düýşdäki ölümi içki dünýäniň özgerişini görkezýän keşp hökmünde ýorumlaýardy. Ol “Ruh we ölüm” (The Soul and Death) atly eserinde aňastynyň ölümi geň galdyrar derejede asudalyk bilen, heläkçilik hökmünde däl-de, ýetilmeli menzil hökmünde kabul edýändigini öňe sürýär.

Ömrüň ortasyndan soň, diňe ömür bilen bilelikde gitmäge taýyn bolan adam hakykatdanam janly galýar.

Carl Jung, The Soul and Death (1934), Collected Works volume 8, paragraph 800

Iň ygtybarly yz duýgudyr, ikinjisi bolsa kimiň ölendigi. Ölüm pursatynda näme duýandygyňy ähtimal ýadyňa sal (howsala, ýas, ýeňillik, rahatlyk, günäkärlik) we şol duýgynyň oýaw durmuşyňda nirede bolandygyny pikir et. Seni aglaýan ata-eneň ölümi köplenç söýgi we gorky hakda bolýar; seni hiç hili täsir etmeýän ölüm bolsa köplenç şol ene-atanyň nämäni aňladýandygy bilen baglanyşyklydyr. Ine, Ýungyň ýorgut usuly şol işi ýerine ýetirmek üçin döredilen.

Galyň ýaşyl ýonçganyň we ak, gülgüne we mämişi gülli ýapraklaryň arasynda arkan ýatan skelet; kellesi ýokarky çep tarapa, JOT we aýak süňkleri aşaky sag tarapa seredýär
Ölüm düýşleriniň köpüsinde bir zat gömülýär we yzda galýar; düýş, gutaran zat barada näçe aýdýan bolsa, onuň ýerine näme ösýändigi barada hem şonça aýdýar.

Köp duşýan görnüşleri we olaryň adatça nämäni aňladýandygy

Kimiň ölýändigi, nähili ölýändigi we munuň seni nähili duýgudaşdyrýandygy manyny kesgitleýär. Olaryň hiç biri çaklama däl.

DüýşKöplenç nämäni soraýar
Öz ölümiňizBir zadyň tamamlanmagy ýa-da kim bolup ýörendigiňiziň üýtgemegi: bir wezipe, bir gatnaşyk, bir endik, bir ýer. Asuda ölüm siziň taýýardygyňyzy görkezýär; zorlukly ölüm bolsa hemme zadyň size agyr gelýändigini görkezýär.
Ejeňiziň ýa-da kakaňyzyň ölmegiÝaşlary ulaldygyça olary ýitirmekden gorkýarsyňyz ýa-da indi kimiň kime seredýändigi üýtgeýär. Siz özbaşdak bolup başlanyňyzda köp görülýär.
Çagaňyzyň ölmegiEne-atalarda örän köp görülýär we täsirinden çykmak iň kyn bolan düýşdür. Çagaňyzy goraýan söýgiňiz iň gorkýan zadyňyza öňünden taýýarlyk görýär ýa-da çagalygyň bir döwri tamamlanýar. Bu ne çagaňyz bilen, ne-de siziň bilen bir ýaramaz zadyň bardygynyň alamaty däl.
Ýanýoldaşyňyzyň ölmegiÝeke galmakdan gorkýarsyňyz, onuň saglygy barada aladalanýarsyňyz ýa-da gatnaşygyňyzda entek ady goýulmadyk bir üýtgeşme bar. Düýşde gynandyňyzmy ýa-da ýeňil dem aldyňyzmy: düýşüň hakyky manysy şonda.
ÖldürilmekDurmuşyňyzyň haýsydyr bir ýerinde özüňizi ejiz ýa-da howp astynda duýýarsyňyz: aňyňyz howpa öňünden taýýarlyk görýär. Sizi öldüren adamy tanaýan bolsaňyz, onuň siziň üçin nämäni aňladýandygyny özüňizden soraň.
Birini öldürmekKimdir birine gaharlanýarsyňyz, oňa kine saklaýarsyňyz ýa-da onuň täsirinden dynmak isleýärsiňiz. Bu köp görülýän düýş we zorluk etmek niýetiňiziň bardygynyň alamaty däl. Aýdyp bilmän ýören zadyňyzyň nämedigini özüňizden soraň.
JaýlanyşBir sahypa ýapylýar. Bir zat topraga berilýär we yzda galdyrylýar: bir döwür, köne bir öýke, bir gatnaşyk. Kimiň ýas tutandygy we nähili ýas tutandygy bu zat barada özüňizi nähili duýýandygyňyzy görkezýär.
Ölüp, birden oýanmakDuýgularyňyz birden joşup, sizi oýardy, başga hiç zat däl. Oýanmazyňyzdan ozal näme bolanyna serediň: düýşüň hakyky manysy şonda.
Eýýäm aradan çykan biriniň gaýtadan ölmegiBu ölüm düýşi däl-de, ýas düýşi: aňyňyz ýitgini gaýtadan başdan geçirýär. Bu barada düýşde aradan çykan adamy görmek hakyndaky gollanmamyzda giňişleýin okap bilersiňiz.

Düýşde ölümi görmegiň manysy

Ruhy ýörelgeler düýşde ölümi güýzüň ýorulyşy ýaly ýorýar: indiki tapgyry mümkin edýän aýlawyň bir bölegi hökmünde. Ölüm üýtgemegiň uly nyşany, şonuň üçin bu düýş durmuşyňyzdaky bir zadyň gutarandygynyň we goýberilýändiginiň alamaty hasaplanýar. Rahat ölüm düýşi taýýarlyk hökmünde ýorulýar; düýşde garşy durýan ölümiň bolsa benliginiň wagty geçen bir zada ýapyşmagy hökmünde ýorulýar. Köp halypa şuny hem goşýar: ölýän adam özüňiziň bir bölegini aňladýar. Kakaň ölümi öz häkimiýetiňi eliňe almaga çagyryş, ejäniň ölümi özüňe nähili ideg edýänçiň üýtgemegi, çaganyň ölümi bolsa bir ýaşlyk päkligiň gutarmagydyr.

Ikinji garaýyşa görä, bu düýş ruhuň öňünden ýas tutmagydyr: söýgi, şol adama indi has berk ýapyşmagyňyz üçin, hatda pikir etmäge çydamaýan ýitgisini prowa edýär. Munuň maslahaty bu makaladaky iň ýönekeý maslahatdyr: oňa jaň et. Üçünji garaýyş bolsa halk ynanjydyr. Türk halk ynanjynda ölüm köplenç tersine ýorulýar, ömür ýoldaşyňyň ölendigini görmek bolsa onuň uzak ömür görjekdigini aňladýar. Hytaý däbinde Zhou Gong-a degişli düýş kitaplarynda garyndaşyň ýa-da dostuň düýşde ölmegi onuň uzak ömürlidigini aňladýar. Bu ynançlar, ylmy netijeler däl, ýöne olarda hakykat bar: adamzat taryhynyň köp döwründe adamlar bu düýşüň ölümi öňünden habar bermeýändigini bilipdirler.

Düýşüňiziň ruhy habaryny açyň

Düýşüňiziň ruhy habaryny açyň

Alamatlar, manyly gabat gelmeler we energiýa — düýşüňiziň ruhy ýoluňyzda size nämeleri açyp görkezýändigini öwreniň.

Düýşde ölüm görmegiň yslamy ýorgudy

Yslam uky bilen ölümi ýanaşyk goýýar we bu baglanyşyk Gurhandan başlanýar. “Allah ölýän wagty janlary alýar, ölmeýänleriň janlaryny hem uklanda alýar” diýip, Zümer Suresi (39:42) aýdýar; ölümi karar berlenleri saklaýar, galanlaryny bolsa kesilen ajaly (ecel) gelýänçä yzyna goýberýär. Uky kiçi ölüm, oýanmak bolsa kiçi direliş. Şonuň üçin Hz. Muhammet (s.a.w.) her ertir şu sözleri aýdýardy:

Bizi öldürenden soň direldýän Allaha hamd bolsun; dolanyp barmak Oňadyr.

The Prophet Muhammad’s waking supplication, narrated by Hudhaifa, Sahih al-Bukhari, Book of Invocations (6312)

Ölümi düýşünde gören musulman, her gijeki ukyny ölüme taýýarlyk hasaplaýan bir däbiň içinde düýş görýär. “Her nebis ölümi datar” diýip Gurhan aýdýar (3:185, 29:57) we bu hakykaty ýüregiňe ýetirýän düýş, doga etmäge we işleriňi düzetmäge bir çagyryşdyr. Alymlaryň indiki soragy bolsa bu düýşüň haýsy görnüşdigidir. Hz. Pygamber düýşüň üç görnüşini öwredipdir: Allahdan müjde bolan salyh düýş, şeýtandan gelen gynandyryjy düýş we adamyň öz nebsinden gelen düýş (Sahyh-i Müslim). Syrkaw ene-ata barada tolgunyp geçirilen günüň ahyrynda görlen ölüm düýşi üçünji görnüşdir. Gorkunç düýş bolsa ikinji görnüşdir: onuň şerinden Allaha sygynsyn, beýleki tarapyna öwrülsin we hiç kime gürrüň bermesin.

Klassyky ýygyndylar, ýagny Ibn Sirin adyna degişli edilýän eserler ölümi alamat hökmünde, köplenç hem ýagşy alamat hökmünde ýorýar. Hiç hili kesel, ýas ýa-da jaýlanyş bolmazdan özüňiň ölenini görmek uzak ömür diýip ýorulýar, alada ýüküni çekýän adam üçin bolsa ýolda gelýän ýeňillik diýip. Ölüm sancysy (sekerat) syýahat, durmuşa çykmak ýa-da täze öýe göçmek diýip, ölüm bolsa umuman günä üçin puşmanlyk we töwbe diýip ýorulýar. Duýduryşlar düýşüň jikme-jikliklerine bagly: ýuwulmak, kepenlenmek we jaýlanmak dünýä hayatyna gark bolmak we imanyň gowşamagy diýip ýorulýar; mazardan çykmak bolsa töwbe diýip ýorulýar. Öldürilmek uzak ömür we peýda, köplenç hem öldürijiden gelýän peýda diýip ýorulýar. Birini öldürmek agyr mesele we öldürilen adama edilen haksyzlyk diýip ýorulýar, ýöne şol bir ýygyndylar muny gam-gussadan we kynçylykdan dynç alyş diýip hem ýorýar. Aglaýan ýas tutujylar bilen geçýän jynaza ýagşy gutarnykdyr, hiç kimiň goşulmaýan ýöriş mertebäniň ýitmegidir, öz jynazasyny görýän aýal bolsa ýakyn wagtda durmuşa çykar. Türk we arap dilindäki meşhur düýş ýorgy sütünleri we web sahypalary ýaşaýan adamyň ölmegi onuň üçin uzak ömür diýmekdigini goşýar; bu klassyky tekstleriň daşyndaky halk ynanjydyr, olaryň içindäki bir sözlem däl.

Bu ýorumlaryň hiç biri hüküm däl, däpdir. Ýorujylar düýş görenin ýagdaýynyň hasaba alynmalydygyny nygtaýar, hiç bir karar, gorky ýa-da aýyplama diňe düýşe daýanmaly däl. Düýş gaýtalansa, däp hem, psiholog hem şol bir maslahaty berýär: onuň aşagyndaky alada seret.

Mukaddes Kitap we hristian ýorumlary

Mukaddes Kitapda ölüm düýşleri barada bir aýat ýok, ýöne ölüm we uky barada köp zat aýdylýar. Lazar ölende, Isa şägirtlerine «dostumyz Lazar uka gitdi, men ony oýarmaga barýaryn» diýýär, olar adaty uky diýip pikir edenlerinde bolsa açyk aýdýar: «Lazar öldi» (Ýuhanna 11:11-14). Pawlus ölen ynançlylar üçin hem şol bir sözi, ýagny «uky» sözüni ulanýar: «Doganlar, umydy ýok beýleki adamlar ýaly gam çekmäniňiz üçin, ölümde uka gidenler barada bihabar bolmagyňyzy islemeýäris» (1 Selanikliler 4:13). Hristian üçin ölüme uky diýmek örtgi däl, taglymatdyr; ölýändigiňi görmek bolsa Mukaddes Ýazgylaryň eýýäm ýumşadan keşbini ulanýar.

Bu düýşde ýene iki many bar. Birinjisi özgermedir: ynançlylar «Mesihiň ölümine çümdürilip, onuň bilen jaýlandy, Mesih Atanyň şöhraty arkaly ölüleriň arasyndan direlişi ýaly, biz hem täze durmuşda ýaşamak üçin» we «biziň köne özümiz onuň bilen haça çarkylandy» (Rimliler 6:4-6). Öz ölümiňi görmek köplenç şu nukdaýnazardan, ýagny täze bir zadyň ýaşamagy üçin köne «men» bir gyra goýulýar diýip ýorulýar; Pawlus hatda onuň gündelik görnüşini hem suratlandyrýar: «Men her gün ölýärin» (1 Korintliler 15:31). Ikinji many teselli. «Ölüm kölegesiniň jülgesinden geçsem hem, hiç bir ýamanlykdan gorkmaryn, çünki sen meniň bilendirsiň» (Zebur 23:4) ölüm düýşünden soň hristianlaryň iň köp ýüz tutýan aýatydyr, Pawlus bolsa ölüm gorkusyna göni jogap berýär: «Eý ölüm, ýeňşiň nirede? Eý ölüm, çakyjyň nirede?» (1 Korintliler 15:55). Wagyzçy kitaby muny iň ýönekeý aýdýar: «Doglan wagty bar, ölmeli wagty bar» (Wagyzçy 3:2). Ynançlylaryň düýşi gorkuna görä däl-de, Mukaddes Ýazgylara görä nädip synaýandyklaryny Mukaddes Kitapdaky düýş ýorgudy baradaky gollanmamyzdan okap bilersiň.

Ölüm düýşleri gaýta-gaýta gelende

Agyr hepdeden soň görlen ýeke ölüm düýşi senden hiç zat talap etmeýär, azajyk dynç almak ýeterlik. Yzly-yzyna gelse, iş başga. Beýleki gaýtalanýan düýşler ýaly, olar hem aňyrsyndaky alada atlandyrylyp, çözülenden soň diňip gidýär.

  1. Şol gün irden ýazyp goý. Kim öldi, nädip öldi, ýanynda kim bardy we sen näme duýdyň. Üç-dört ýazgydan soň şekil görünýär: şol bir adam, ölmegiň şol bir usuly, şol bir sebäp.
  2. Gorkýan ýitgiňe at ber. «Ýitirmekden gorkýan zadym...» diýen sözlemi tamamla. Köplenç bu adamyň özi däl-de, onuň bilen gelýän bir zat bolýar: aladalanylmak, zerur bolmak, tanalmak.
  3. Öňki güni näme bolandygyna seret. Ata-eneňiň hassahana baryşy, ýoldaşyň öýe giç gaýtmagy, çaganyň ilkinji gezek başga ýerde ýatmagy. Ölüm düýşleri gündiz duýmaga wagtyň bolmadyk kiçijik hakyky gorkularyň daşynda ýygnanýar.
  4. Düýşüň islän zadyny et. Ata-enä jaň et. Özüň ýa-da olar üçin lukmana ýazyl. Ýoldaşyňa aýdylmadyk zady aýt. Düýşüň görkezýän gutarnygy oýaw wagtyň özünde ýüzbe-ýüz bolanyňda, düýş solýar.
  5. Gaharyňy dogruçyllyk bilen çöz. Eger düýşüň birini öldürmek hakda bolsa, şol adamyň näme edendigini we sen näme aýtmandygyňy ýaz. Kagyza düşen gahara indi düýş gerek däl.
  6. Bes bolmasa kömek sora. Düýşler aýlarça dowam etse, oýananyňdan soň içiňde gorky galdyrsa ýa-da hakyky ýitgiden ýa-da ruhy şikes ýetiren wakadan soň başlasa, lukman ýa-da terapist bilen gürleş. Kabuslar bejerilýär, yas bolsa, henizem ýaşaýan biri üçin tutulýan yas hem, ýeke özbaşyňa geçirilmeli däl.

Söýgüli adamy ömrüniň soňuna golaýlap barýanlar üçin ýumşak bir bellik. Christopher Kerr-iň ýolbaşçylygynda geçirilen we 2014-nji ýylda çap edilen hospis barlagynda söhbetdeş edilen 59 näsagyň köpüsi azyndan bir gezek aýdyň düýş ýa-da wiziýa gören eken. Bu düýşler köplenç eýýäm aradan çykan dostlary we garyndaşlary barada bolupdyr, ölüm golaýlaşdygyça has teselli beriji bolupdyr. Ideg edýän adamyň saňa şeýle bir düýşüni gürrüň berse, ony düzetmegiň gerek däl. Diňlemek ýeterlik.


Ölüm barada görülen düýş diýen ýaly hiç haçan hakyky ölüm barada bolmaýar. Ol söýgi we ony ýitirmekden gorkmak, soňlar we olardan geçmek üçin üýtgemeli bolýan «men» barada. Gözlegler ýaly düýşleriň köp duş gelýändigini aýdýar, däp-dessurlar ony höküm däl-de, bir ýatlatma hasaplaýar, muny görenler bolsa, ýagny hemmämiziň ýarymyzdan köpüsi, henizem hayatda. Öz düýşüňi anlamak üçin ony Ruya-da ýaz we düýşlere seredişiňe laýyk ýorgut usuly bilen ýorumla: arkasyndaky alada üçin kognitiw, ýüze çykyp biläýjek üýtgeşme üçin Ýung usuly, tamamlanýan soňy görmek üçin ruhy ýorgut, ölümlilik we umyt baradaky soraglar üçin Yslam ýa-da Hristian ýorgudy. Bir düýş we saňa degişli jogap.

Düýşde ölüm görmek: köp soralýan soraglar

Düýşde diri adamyň ölenini görmek näme manyny berýär?
Köplenç bu, şol adamy ýitirmekden gorkýandygyňyzy ýa-da onuň bilen gatnaşygyňyzyň üýtgeýändigini aňladýar. Tipiki düýşler barada geçirilen iň uly soragnamada adamlaryň 54%-i diri adamyň ölendigini düýşünde görendigini aýdypdyr. Bu düýş şol adamyň öljekdigini öňünden habar bermeýär: oňa köplenç oýaňkaňyz şol adam üçin edýän aladaňyz sebäp bolýar.
Düýşde öz ölümiňi görmek näme manyny berýär?
Adatça bu bir zadyň soňlanýandygyny ýa-da özüňiziň üýtgeýändigiňizi aňladýar: bir iş, bir gatnaşyk, bir ýer ýa-da öňki özüňiz yzda galýar. Düýşdäki ölüm rahat bolsa, bu köplenç siziň taýýardygyňyzy görkezýär; zorlukly bolsa, hemme zadyň başyňyzdan aşýandygyny duýýandygyňyzy görkezýär. Adamlaryň dörtden birine golaýy düýşünde özüni ölen görüpdir we henize çenli hiç bir barlag bu düýşi hakyky ölüm bilen baglanyşdyrmandyr.
Düýşümde çagamyň ölenini gördüm, bu näme manyny berýär?
Sebäbi siz ony söýýärsiňiz, aňyňyz bolsa ony nädip gorajakdygyňyzy öňünden synap görýär. Bir barlagda täze ene bolan aýallaryň 73%-i bäbejiginiň başyna howp abanýandygyny düýşünde görendigini aýdypdyr. Çaga ulurak bolsa, bu düýş köplenç onuň durmuşynda bir tapgyryň tamamlanýandygyny aňladýar. Bu düýş ýürege agyr degýär, emma örän köp duş gelýär we ne çagaňyzda, ne-de sizde bir näsazlygyň bardygyny aňlatmaýar.
Düýşde ölüm görmek ýamanlyga ýorulýarmy?
Ýok. Ölüm düýşleriniň kimdir biriniň öljekdigini öňünden habar berýändigine hiç hili subutnama ýok, däpleriň köpüsi hem şony tassyklaýar: Ibn Siriniň adyna baglanýan ýygyndylarda jynazasyz öz ölümiňi görmek uzak ömre ýorulýar, türk we hytaý halk ynançlarynda ýakyn adamyň ölümi onuň uzak ömür sürjekdigine ýorulýar, hristianlar bolsa bu düýşi her bir adamyň bir gün öljekdigini we umydyň bardygyny ýatladýan zat hasaplaýarlar.
Yslamda düýşde ölüm görmek näme manyny berýär?
Ibn Siriniň adyna baglanýan ýygyndylar bu düýşi jikme-jikliklerine görä ýorýar: jynazasyz ölmek uzak ömre ýa-da dertden dynmaga; jan çekişmek (ölüm sekeraty) ýola çykmaga, nika baglaşmaga ýa-da täze jaýa göçmäge; jaýlanmak bolsa dünýä işlerine berilip gitmäge ýorulýar. Öldürilmek uzak ömre, birini öldürmek bolsa agyr iş hökmünde, ýöne şol bir wagtda gam-gussadan dynmak hökmünde-de ýorulýar. Din alymlary diňe bir düýşe daýanyp hiç zat barada karar berilmeýändigini nygtaýarlar.
Düýşde birini öldürmek näme manyny berýär?
Bu düýş, hemme ýagdaýda diýen ýaly, kimdir birine zyýan ýetirmek niýetiňiziň bardygyny däl-de, oňa gaharlanýandygyňyzy, ondan kine saklaýandygyňyzy ýa-da onuň täsirinden dynasyňyz gelýändigini aňladýar. Adamlaryň takmynan dörtden biri bu düýşi görüpdir, erkekler bolsa ony aýallardan iki esse diýen ýaly köp görýärler. Özüňizden soraň: düýşüňizdäki kimdi we oňa entek näme aýdyp bilmediňiz? Eger bu düýş gaýtalanyp dursa ýa-da oýanandan soň hem gaharyňyz ýatmasa, ony ynanýan adamyňyz ýa-da psihoterapewt bilen gürrüň ediň.

Bu makala peýdaly boldumy?

Bu makala ilkibaşda iňlis dilinde ýazylypdyr. Asyl nusgasyny oka

bedtime

Nähili düýş gördüňiz?

Entek ýadyňyzdaka ýazyp goýuň, birnäçe sekuntda gysga ilkinji ýorum alyň. Ony žurnalyňyzda saklamak we manysyna çuň aralaşmak üçin mugt hasap açyň.

Mugt we şahsy. Düýşüňiz žurnalyňyza ýazyp goýýançaňyz saklanmaýar.Ýorumy geçip, žurnalda saklamak

Ulanylan çeşmeler

  1. 1. The Typical Dreams of Canadian University Students
    Awtor: Nielsen, T. A., Zadra, A. L., Simard, V., Saucier, S., Stenstrom, P., Smith, C., & Kuiken, D.Ýyl: 2003Neşirçi/Žurnal: DreamingTom: 13Sany: 4
  2. 2. Typical Dreams: Stability and Gender Differences
    Awtor: Schredl, M., Ciric, P., Götz, S., & Wittmann, L.Ýyl: 2004Neşirçi/Žurnal: The Journal of PsychologyTom: 138Sany: 6
  3. 3. The Content Analysis of Dreams (normative tables)
    Awtor: Hall, C. S., & Van de Castle, R. L.Ýyl: 1966Neşirçi/Žurnal: Appleton-Century-Crofts
  4. 4. The Reinterpretation of Dreams: An Evolutionary Hypothesis of the Function of Dreaming
    Awtor: Revonsuo, A.Ýyl: 2000Neşirçi/Žurnal: Behavioral and Brain SciencesTom: 23Sany: 6
  5. 5. Dream-Associated Behaviors Affecting Pregnant and Postpartum Women
    Awtor: Nielsen, T., & Paquette, T.Ýyl: 2007Neşirçi/Žurnal: SleepTom: 30Sany: 9
  6. 6. End-of-Life Dreams and Visions: A Longitudinal Study of Hospice Patients' Experiences
    Awtor: Kerr, C. W., Donnelly, J. P., Wright, S. T., Kuszczak, S. M., Banas, A., Grant, P. C., & Luczkiewicz, D. L.Ýyl: 2014Neşirçi/Žurnal: Journal of Palliative MedicineTom: 17Sany: 3
  7. 7. The Interpretation of Dreams (3rd edition, translated by A. A. Brill)
    Awtor: Freud, S.Ýyl: 1913Neşirçi/Žurnal: Macmillan
  8. 8. The Soul and Death, in The Structure and Dynamics of the Psyche (Collected Works, Volume 8)
    Awtor: Jung, C. G.Ýyl: 1969Neşirçi/Žurnal: Princeton University Press
  9. 9. Muntakhab al-Kalam fi Tafsir al-Ahlam (attributed)
    Awtor: Attributed to Ibn Sirin, M.Ýyl: n.d.Neşirçi/Žurnal: Classical compilation, various publishers
  10. 10. Zhou Gong Jie Meng (The Duke of Zhou Interprets Dreams), traditional attribution
    Awtor: Traditional Chinese compilationÝyl: n.d.Neşirçi/Žurnal: Various editions
  11. 11. Sahih al-Bukhari, Book of Invocations, hadith 6312 (the waking supplication)
    Awtor: Al-Bukhari, M.Ýyl: n.d.Neşirçi/Žurnal: Sunnah.com
  12. 12. Sahih Muslim, Book of Dreams, hadith 2263 (the three kinds of dreams)
    Awtor: Muslim ibn al-HajjajÝyl: n.d.Neşirçi/Žurnal: Sunnah.com
  13. 13. The Qur'an, Saheeh International translation (39:42, 3:185, 29:57)
    Ýyl: 1997Neşirçi/Žurnal: Quran.com
  14. 14. The Holy Bible, New International Version
    Ýyl: 2011Neşirçi/Žurnal: Biblica / Zondervan
share

Paýlaş