Freud se droomteorie: Wensvervulling, simbole en metode

In November 1899 het 'n Weense neuroloog 'n boek gepubliseer waarin hy aangevoer het dat elke droom, hoe vreemd of onsinnig ook al, 'n betekenis het wat ontdek kan word. Die Droomuitleg het in sy eerste paar jaar net 'n paar honderd eksemplare verkoop, maar het later stilweg die moderne manier van dink verander. Of jy nou een sin van Sigmund Freud se teorie aanvaar of nie, jy leef steeds in die wêreld wat dit help vorm het: ons praat daarvan dat iets onbewustelik uitgeglip het, ons vermoed dat drome oor iets anders gaan as wat hulle op die oog af wys, en 'n hele bedryf van droomwoordeboeke leef steeds, meestal teen sy eie raad, van die idee dat verborge simbole vaste betekenisse het. Hierdie gids verduidelik wat Freud werklik oor drome beweer het, hoe sy metode gewerk het, watter dele deur 'n eeu se wetenskap behoue gebly het en watter laat vaar is, en hoe jy die nuttigste idees op jou eie drome kan toepas.

Wie was Sigmund Freud?

Sigmund Freud (1856-1939) is in Freiberg in Morawië gebore en het byna sy hele lewe in Wene deurgebring, waar hy as neuroloog opgelei is. 'n Winter se studie by die beroemde Jean-Martin Charcot in Parys het sy aandag van senuwees na die menslike psige verskuif: Charcot het histerie met hipnose behandel, en Freud het teruggekeer met die oortuiging dat simptome betekenis kan hê. Saam met die geneesheer Josef Breuer het hy die praatkuur ontwikkel, waarna hy hipnose vervang het met sy eie tegniek, vrye assosiasie: die pasiënt sê alles wat by hom of haar opkom, sonder selfsensuur, en die verborge logika begin geleidelik na vore kom.

Drome het deel van die verhaal geword deur een van sy eie drome. In Julie 1895 het Freud oor 'n pasiënt gedroom wat hy Irma noem. Hy het die droom assosiasie vir assosiasie ontleed en tot die gevolgtrekking gekom dat dit iets doen: dit verskoon hom, werk ou geskille uit en vervul wense wat hy nie eens teenoor homself erken het nie. Daardie ontleding het die voorbeelddroom in Die Droomuitleg geword, die boek wat hy altyd as sy belangrikste beskou het. Roem, die bekende rusbank, die psigoanalitiese beweging en die beroemde breuk met Carl Jung het daarna gevolg. Toe die Nazi's Oostenryk in 1938 annekseer, het hy na Londen gevlug, waar hy die volgende jaar oorlede is - waarskynlik die invloedrykste én mees omstrede sielkundige wat nog geleef het.

Die teorie: Elke droom is 'n vermomde wens

Freud se stelling is eenvoudig om te verwoord, maar ingrypend om te aanvaar: 'n droom is die vermomde wensvervulling van 'n onderdrukte begeerte. Begeertes wat ons nie teenoor onsself kan erken nie, omdat dit verbode, verleentheidwekkend of bloot onversoenbaar is met wie ons dink ons is, verdwyn nie. Hulle wag vir slaap, wanneer die verstand se wag verslap, en dring dan na uitdrukking. Maar selfs in die slaap bly daar 'n sensor op wag. Die wens kan slegs deurkom as dit vermom is, en daardie vermomming is die droom. Daarom het Freud onderskei tussen die manifeste inhoud, die droom wat jy onthou en met ontbyt kan oorvertel, en die latente inhoud, die verborge gedagtes en wense daaragter. Die vreemde oppervlak is nie bloot geraas nie: dit is 'n onderhandeling tussen 'n wens en 'n sensor, en daarom het hy drome die bewakers van die slaap genoem, omdat die vermomming ons laat aanhou slaap deur materiaal wat ons andersins sou wakker maak.

Die uitleg van drome is die koninklike weg na kennis van die onbewuste werksaamhede van die gees.

Sigmund Freud, The Interpretation of Dreams

Die droomwerk: Hoe die verstand die vermomming skep

Freud het die naam droomwerk gegee aan die reeks prosesse wat verborge gedagtes omskep in die vreemde verhaal wat jy snags beleef. Die begrippe wat hy daarvoor geskep het, bly steeds van die beste beskrywings van hoe drome van binne af voel:

Freud se metode: Vrye assosiasie, nie 'n woordeboek nie

Dit verras baie mense om te hoor dat Freud se kernmetode nie daaroor gegaan het om simbole in 'n lys op te soek nie. Tydens terapie is 'n droom stelselmatig, element vir element, ontleed. By elke persoon, voorwerp, plek of detail het die dromer alles genoem wat by hom of haar opgekom het: assosiasies, herinneringe, selfs oënskynlike onsin, totdat die spoor na iets betekenisvol gelei het. In latere uitgawes van sy boek het Freud wel 'n hoofstuk oor tipiese simbole bygevoeg, en latere populariseerders het dit omskep in die droomwoordeboeke wat hy nooit bedoel het nie. Die grondbeginsel het egter dieselfde gebly: jou droom, jou assosiasies, jou betekenis. 'n Eenvoudige selfhelpweergawe lyk só:

1. Skryf die droom onmiddellik neer, met soveel besonderhede as moontlik. Freud het die presiese bewoording as belangrike leidrade beskou; vreemde formuleringe maak dikwels nuwe deure oop.
2. Verdeel dit in elemente: gee elke persoon, plek, voorwerp en frase sy eie reël.
3. Assosieer vrylik met elke element. Skryf neer wat ook al by jou opkom, sonder om te besluit of dit relevant is. Die reël is volledige eerlikheid op papier: die assosiasies wat jy die graagste sou uitlaat, is dikwels juis dié wat die meeste verklap.
4. Soek die dagres. Watter gebeurtenisse uit die afgelope dag of twee het die rou materiaal vir die droom verskaf? Die oënskynlik onbenullige sneller wys dikwels na die belangriker tema waaraan dit vasgehaak het.
5. Vra die ongemaklike vraag. As hierdie droom een van my wense vervul het, watter wens sou dit wees? Jy hoef nie die antwoord te aanvaar nie; volgens Freud is selfs jou weerstand daarteen betekenisvol.

Wat die moderne wetenskap behou het, en wat dit laat vaar het

Meer as 'n eeu later is die einduitslag werklik gemeng. Laat vaar: die universele aanspraak. Navorsing oor drome vind geen bewyse dat elke droom 'n wensvervulling is nie, en Freud self het reeds in 1920 erken dat die herhalende nagmerries van traumaoorlewendes nie by dié formule pas nie. Die vaste seksuele simboliek wat sy volgelinge gewild gemaak het, vaar selfs swakker. Moderne navorsers, net soos Freud op sy beste, hou vol dat beelde hul betekenis uit die dromer kry, nie uit 'n vaste simboolgids nie. Behou: meer as wat sy kritici verwag het. Sy idee van die dagres is 'n voorloper van vandag se kontinuïteitshipotese, die goed ondersteunde bevinding dat drome voortbou op die bekommernisse van die wakende lewe. Eksperimente oor gedagteonderdrukking wys ook op 'n terugslag-effek in drome: druk jy 'n gedagte bedags weg, duik dit snags maklik weer in jou drome op - amper soos die spook van verdringing wat deur die laboratorium stap. Neuropsigologie het nog iets bygevoeg: droom hang af van die brein se motiveringskringe, nie net van die meganismes van slaap nie. Dit beteken die dryfkrag agter drome lê nader aan begeerte as wat baie van Freud se kritici aanvaar het. Sy diepste intuïsie, dat drome betekenis dra, deur emosies gedryf word en die moeite werd is om ernstig op te neem, is vandag grootliks deel van die hoofstroom.

Wat die bekende onderwerp betref: in die openbare verbeelding is Freud se naam byna onafskeidbaar van seksuele droomsimboliek, grootliks danksy daardie droomwoordeboeke. As dit is waarna jy gesoek het, bespreek ons gids oor seksdrome dit deeglik vanuit die sielkunde sowel as geestelike en godsdienstige tradisies.

Freud en Jung: Die beroemde skeiding

Vir 'n paar jaar was Carl Jung Freud se aangewese opvolger, maar dit was juis drome wat die breuk veroorsaak het. Freud het geglo drome vermom hul betekenis; Jung het oortuig geraak dat hulle dit eerder onthul deur in 'n ouer beeldtaal te praat, en dat die onbewuste meer bevat as net onderdrukte persoonlike materiaal. Die vriendskap het omstreeks 1913 verbrokkel, en die sielkunde het twee mededingende kaarte van die nag gekry. Dit is eintlik tot ons voordeel: sommige drome reageer beter op Freud se vraag - wat erken ek nie vir myself nie? - en ander op Jung se vraag - wat probeer my in balans bring? Om albei vrae byderhand te hou, is nuttiger as om onvoorwaardelik kant te kies.

Vra die Freudiaanse vrae oor jou eie drome

Freud se metode begin by rou materiaal: die droom moet woordeliks vasgelê word voordat ontbyt dit begin verander, saam met 'n eerlike rekord van wat jou dae gevul het. Dit is presies waarvoor 'n droomjoernaal bedoel is, en dit is ook waarop Ruya gebou is: neem jou droom onmiddellik ná wakker word op met stem of teks en bou oor tyd 'n volledige rekord op. Wanneer jy dieper wil delf, neem die interpretasiemetodes die werk oor in Freud se gees, sonder die rusbank: die Gedagtes en Kommernisse-metode spoor 'n droom terug na die bekommernisse van die wakende lewe en die dagres wat dit voed, en die ander metodes is daar wanneer 'n droom 'n heeltemal ander invalshoek vra.

Freud was oor belangrike dinge verkeerd, maar hy het ook iets enorm reg gehad lank voordat ander dit openlik sou sê: die vreemde teater van die nag gaan oor jou, word deur jou voortgebring en verdien jou aandag. Meer as 'n eeu se wetenskap het sy teorie ingekort en verfyn, maar sy onderwerp behou. Die "koninklike pad" bly steeds oop; dit het net meer bane as wat hy destyds geteken het.