Tuiscint ar Phairilis Codlata agus Conas Déileáil Léithi

Samhlaigh go ndúisíonn tú i lár na hoíche agus nach bhfuil tú in ann bogadh ná labhairt, agus mothú scanrúil ort go bhfuil duine éigin sa seomra leat. Tugtar pairilis codlata ar an eispéireas aisteach seo, feiniméan atá tar éis eolaithe a chur ag machnamh agus daoine a bhfuil suim acu i mbrionglóidí a mhealladh leis na céadta bliain.

Cad is Pairilis Codlata ann?

Tarlaíonn pairilis codlata nuair a dhúisíonn tú sula mbíonn do chorp críochnaithe leis an gcéim codlata REM (rapid eye movement). Le linn codlata REM bíonn an inchinn an-ghníomhach agus is ansin a tharlaíonn formhór na mbrionglóidí. Fanann an corp gan ghluaiseacht chun tú a chosc ó do bhrionglóidí a chur i ngníomh, ach uaireanta dúisíonn an intinn roimh an gcorp. Mar thoradh air sin bíonn tú feasach ar feadh tamaill ghearr ach gan a bheith in ann bogadh ná labhairt.

Bíonn sé scanrúil de ghnáth gan a bheith in ann bogadh, agus is minic a bhíonn siabhránachtaí uafásacha i gceist, mar shampla figiúirí a fheiceáil, fuaimeanna a chloisteáil nó mothú go bhfuil láithreacht ann. Bíonn na siabhránachtaí seo i thart ar 75% d’eachtraí pairilise codlata.Cheyne J.A., Rueffer S.D., Newby-Clark I.R.

I measc na hairíonna a bhaineann le pairilis codlata d’fhéadfadh na rudaí seo a leanas a bheith ann:

• Gan a bheith in ann bogadh ná labhairt agus tú ag aistriú idir codladh agus dúiseachtIarracht a dhéanamh glaoch nó screadaíl ar chabhair ach gan é a bhaint amachGluaiseacht shrianta na súlMothú tachta nó easpa análaMothú amhail is go bhfuil duine ag brú síos ar do bhrollachTaithí lasmuigh den chorp, mar shampla mothú go bhfuil tú ag féachaint ort féin ón aerSiabhránachtaí

De ghnáth maireann na hairíonna seo cúpla nóiméad agus tarlaíonn siad mar gheall ar chur isteach ar an aistriú ó chodladh REM go dúiseacht. Le linn codlata REM scaoiltear na matáin sa chorp. Má éiríonn d’intinn feasach le linn an aistrithe seo, is féidir go mbeidh tú ar an airdeall ar feadh tamaill ach gan a bheith in ann bogadh.

Peirspictíochtaí Stairiúla agus Cultúrtha

Tríd an stair, cuireadh pairilis codlata i leith fórsaí osnádúrtha.

San Éigipt, is minic a chuirtear pairilis codlata i leith 'djinns' nó biotáillí olca a dhéanann iarracht a n-íospartaigh a thachtadh. Ar an gcaoi chéanna, i gcultúir na hAfraice, creidtear gur draíocht nó biotáillí atá ag iarraidh seilbh a ghlacadh ar an duine atá ina chodladh is cúis leis.

Léiríonn na léirmhínithe seo na faitíos domhain agus na creidimh chultúrtha a bhaineann leis an eispéireas mistéireach seo. In ainneoin na ndifríochtaí sna hainmneacha agus sna míniúcháin osnádúrtha ar leith, léiríonn an téama uilíoch de fhórsa mailíseach ag ionsaí le linn codlata taithí chomhroinnte dhaonna: an streachailt leis an anaithnid agus leis na gnéithe scanrúla dár bhfo-chomhfhios.

Cén Fáth a bhFaigheann Daoine Pairilis Codlata?

Tá cúiseanna éagsúla ann go mbíonn pairilis codlata ag daoine, agus is minic a bhaineann sé le tosca síceolaíocha agus fisiciúla araon:

• Strus agus Imní: Is féidir le leibhéil arda struis agus imní cur isteach ar phatrúin chodlata agus pairilis codlata a spreagadh. Bíonn an intinn róghníomhach uaireanta, rud a fhágann go mbíonn sé deacair don chorp scíth iomlán a fháil.
• Neamhoird Codlata: Is féidir le sceidil chodlata neamhrialta, easpa codlata, nó neamhoird ar nós apnoea codlata an seans go dtarlóidh pairilis codlata a mhéadú. D’fhéadfadh cur isteach ar chodladh REM na heipeasóidí seo a chur faoi deara.
• Tráma agus PTSD: Is féidir le heispéiris thrámacha nó Neamhord Struis Iarthrámaigh (PTSD) cur le pairilis codlata. Nuair a bhíonn an intinn ag iarraidh na heachtraí seo a phróiseáil, d’fhéadfadh aislingí anróiteacha agus pairilis teacht chun cinn.
• Suíomh Codlata: Méadaíonn codladh ar do dhroim an baol go mbeidh pairilis codlata ann. Is féidir leis an suíomh seo na haerbhealaí a bhac go páirteach, rud a chuireann deacrachtaí análaithe ar fáil agus a spreagann an pairilis.
• Cógais agus Substaintí: Is féidir le cógais áirithe, go háirithe áiseanna codlata, frithdhúlagráin, nó drugaí áineasa, tionchar a imirt ar an timthriall codlata agus pairilis codlata a chur faoi deara.

Conas Pairilis Codlata a Chosc agus a Bhainistiú

Cé gur féidir le pairilis codlata a bheith scanrúil, tá roinnt straitéisí ann a chabhróidh lena chosc agus lena bhainistiú:

Feabhas a Chur ar Shláinteachas Codlata

• Sceideal Codlata Rialta: Téigh a luí agus dúisigh ag an am céanna gach lá chun do chlog bitheolaíoch a rialáil.
• Timpeallacht Chompordach Codlata a Chruthú: Déan cinnte go bhfuil do sheomra leapa fionnuar, dorcha agus ciúin. Bain úsáid as leapachas compordach chun codladh níos fearr a chur chun cinn.
• Seachain Spreagthóirí: Cuir teorainn le caiféin, nicitín agus alcól, go háirithe roimh am luí.
• Laghdaigh Am Scáileáin: Íoslaghdaigh nochtadh do scáileáin roimh am luí, mar is féidir leis an solas gorm cur isteach ar do thimthriall codlata.

Strus agus Imní a Bhainistiú

• Teicnící Scíthe: Cleachtaigh machnamh, cleachtaí análaithe domhain, nó ióga chun leibhéil struis agus imní a laghdú.
• Aclaíocht Rialta: Glac páirt in aclaíocht go rialta chun cáilíocht an chodlata a fheabhsú. Seachain aclaíocht dhian gar d’am luí.

Athrú ar Shuímh Chodlata

• Codladh ar do Thaobh: Is féidir le codladh ar do thaobh seachas ar do dhroim an baol pairilis codlata a laghdú.

Aithin agus Déileáil le Pairilis Codlata

• Fan socair: Cuir i gcuimhne duit féin go mbíonn pairilis codlata sealadach agus nach mbíonn sí contúirteach. Má fhanann tú socair, beidh an taithí i bhfad níos lú scanrúil.
• Bog matáin bheaga: Déan iarracht do mhéara, do bharraicíní nó matáin d’aghaidhe a bhogadh chun an pairilis a bhriseadh.
• Dún do shúile agus fill ar chodladh: Más féidir, dún do shúile agus déan iarracht titim i do chodladh arís. Is féidir leis seo cabhrú leat éirí amach as an bpáirilis agus dul isteach i staid níos suaimhní.

Déan Iniúchadh ar Theicnící Aislinge Soiléir

• Aisling shoiléir: Ciallaíonn aisling shoiléir go bhfuil tú ar an eolas go bhfuil tú ag brionglóid agus gur féidir leat ábhar na haislinge a stiúradh. Is féidir le teicnící ar nós Mnemonic Induction of Lucid Dreams (MILD) agus Wake Back to Bed (WBTB) cabhrú leat an staid seo a bhaint amach.
• Seiceálacha réaltachta: Déan seiceálacha réaltachta i rith an lae (mar shampla, do mhéara a chomhaireamh nó téacs a léamh) chun cur leis an seans go dtabharfaidh tú faoi deara go bhfuil tú ag brionglóid.

Lorg Cúnamh Gairmiúil

• Teiripe agus comhairleoireacht: Má chuireann pairilis codlata isteach ar do shaol go minic, smaoinigh ar labhairt le teiripeoir nó le speisialtóir codlata chun treoir a fháil.
• Measúnú leighis: Téigh i gcomhairle le dochtúir chun neamhord codlata nó fadhbanna sláinte bunúsacha a d’fhéadfadh a bheith ag cur leis an bpáirilis codlata a chur as an áireamh.

Trí na straitéisí seo a chur i bhfeidhm, is féidir leat minicíocht na pairilise codlata a laghdú agus taithí codlata níos fearr a bheith agat. Cuimhnigh go bhfuil gach duine difriúil, agus d’fhéadfadh sé tamall a thógáil sula bhfaighidh tú na modhanna is éifeachtaí duit féin.