Düýşde kowalanmak: manysy we näme üçin ylgap bilmeýärsiňiz
Awtor: Ruya Editorial17 noýabr 2026 sişenbeOkalyş wagty: 11 min.

Düýşde kowalanmak: manysy we näme üçin ylgap bilmeýärsiň

Yzyňyzda bir zat bar. Onuň näme ekenini elmydama görüp bilmeýärsiňiz: ýüzüni saýgaryp bolmaýan bir erkek adam, bir it ýa-da ýaňyja kölege bolup duran bir şekil. Ylgaýarsyňyz, emma aýaklaryňyz ýerinden gozganmaýar, ýa-da dälis uzadygyça uzaýar, ýa-da sizi asla gorap bilmejekdigi görnüp duran bir ýere bukulýarsyňyz. Soňra ýüregiňiz tars-tars edip oýanýarsyňyz. Düýşde kowalanmak barlaglarda hasaba alnan iň ýygy düýş temalarynyň biri, şeýle hem adamy iň köp howsala salýanlarynyň biri. Bu gollanmada barlaglaryň näme görkezýändigi, psihologiýanyň kowalanmagy nähili ýorumlaýandygy, ruhy däpleriň, Yslamyň we Mukaddes Kitabyň ony nähili düşündirýändigi, iň ýygy görnüşleri, näme üçin ylgap bilmeýändigiňiz hem-de bu düýş gaýta-gaýta gelende näme etmelidigi barada gürrüň edilýär.

Düýşde kowalanmak hakda barlaglar näme diýýär

Düýş temalaryny ölçemegiň esasy guraly Tipik düýşler anketasy (Typical Dreams Questionnaire): 55 temadan ybarat sanaw, onda adamlardan her birini ömründe bir gezek bolsa-da görendigini soraýarlar. Tore Nielsen, Antonio Zadra we kärdeşleri ony Kanadanyň üç şäherindäki 1.181 birinji ýyl talyba berenlerinde, "kowalanmak ýa-da yzarlanmak" ähli sanawda birinji orunda çykdy: 81,5% muny azyndan bir gezek görüpdi, bu jynsy gatnaşyk, ýykylmak ýa-da mekdep düýşlerini görenlerden köpdi. Michael Schredliň ýolbaşçylygynda bir ýyl soň Germaniýada geçirilen, 444 gatnaşyjyly we şol bir sanawly barlagda diýen ýaly her on adamdan dokuzy muny görüpdi, bu mekdep düýşleri bilen başa-baş boldy. Bu tablo ýaşa, jynsa ýa-da sebite görä diýen ýaly üýtgämedi.

Bular "ömründe azyndan bir gezek" sanlary we bu tapawut möhüm. Jonas Mathes, Schredl we Anja Göritz adamlardan iň soňky düýşüni suratlandyrmagy sorananlarynda, kowalanmak olaryň takmynan 11%-inde bardy. Hytaýly 160 talybyň 2024-nji ýyldaky gündelik ýazgy barlagynda 11,9% çykdy we çarpyjy bir jikme-jiklik bilen: şol talyplaryň hiç biri şol gün kowalanmandy, ýöne bu düýşi görenleriň kimdir biri bilen ýakymsyz bir zat başdan geçirendigini ýazan bolmak ähtimallygy has ýokarydy. Hemmeler diýen ýaly bu düýşi görüpdir, az adam ony ýygy-ýygydan görýär, geleninde bolsa ol howpdan däl-de, dawa-jenjeldan soň gelýär.

Kowalamaca sahnalary gorkunç düýşleriň hem esasy bölegidir. Geneviève Robert we Antonio Zadra düýş gündeligini ýöredýän 331 adamyň 253 gorkunç düýşüni we 431 erbet düýşüni öwrenenlerinde, fiziki zorluk gorkunç düýşleriň iň ýygy temasy boldy, kabaca ýarysynda bardy, aýratyn sanalan kowalanmak bolsa her dokuz gorkunç düýşüň takmynan birinde duşýardy. Amerikaly talyplaryň 1.000 düýşünden gurlan has irki Hall we Van de Castle normalary kowalanyň kimdigini görkezýär: düýşde zorluk bolsa, düýş görýän köplenç zorluk edýän däl-de, onuň pidasy bolýar, adaty hüjümçiler bolsa haýwanlar we tanyş däl erkeklerdir. Yzyňdaky şol näbelli erkek we it düýş barlaglarynyň iň tanyş keşpleridir.

Beýni muny özüne näme üçin etsin? Iň meşhur jogap Antti Revonsuonyň howp simulýasiýasy teoriýasy (2000): düýş görmek howpy öňünden görmegi we ondan gaçmagy howpsuz ýagdaýda türgenleşmek üçin ösüpdir. Bu çekiji, ýöne jedelli pikir. Susan Malcolm-Smith, Mark Solms we kärdeşleri Günorta Afrikanyň jenaýatçylygy ýokary ýerindäki 208 adamy Uelsdäki jenaýatçylygy pes 116 adam bilen deňeşdirenlerinde, günorta afrikalylar has köp hakyky howp başdan geçirendi, ýöne has az howply düýş habar berdiler; iki toparda hem düýşleriň bäşden birinden azynda ýaşamaga hakyky howp bardy we düýş görýän 2%-den azynda gaçyp gutuldy. Zadranyň topary gaýtalanýan 212 düýşüň 66%-inde howp tapdy, ýöne olaryň 15%-inden azy hakykata meňzeýärdi we düýş görýän seýrek gaçyp gutulýardy. Katja Valli we Revonsuo teoriýany 2009-njy ýyldaky syn makalada goradylar; tankytçylary entek-entek ylalaşmaýar. Amaly pikir has ýönekeý: kowalanmak gaty gadymy awtomatik tepki, durmuşyň hakda çykarylan höküm däl.

Bu düýş adatça näme barada

Psihologiýa kowalanma düýşüni howp barada däl-de, gaça durmak barada düýş diýip ýorýar. Kowalaýanyň kimdigi däl-de, seniň gaçýandygyň möhüm. Aşakdakylar iň köp gabat gelýän ýorumlar.

  • Bardygyny bilýän zadyňdan gaça durmak. Yza goýýan gepleşigiň, bir hasap, bir möhlet, soňuna çykmadyk bir synag netijesi, bir ýyldan bäri çykaryp bilmeýän kararyň. Düýş ol zady yzyňa goýýar, sebäbi sen ony hemişe yzda, gözden daşda saklapdyň, we onuň ýakynlaşýandygyny görkezýär; näçe çalt ylgasaňam golaýlaşýan kowalaýan, indi araňy açmaýan tagallanyň şekilidir.
  • Aýtmaýan gaharyň ýa-da dawaň. Gündelik ýazgy barlagy muny tassyklaýar: kowalanma düýşleri howply adamlardan däl-de, ýakymsyz duşuşyklardan soň gelýär. Gündizine ýüzbe-ýüz bolup bilmeýän adamyň gije gaçyp gutulyp bilmeýän zat bolup ýüzüňe çykýar; käwagt gaçýan gaharyň özüňkidir.
  • Kölege. Carl Jungyň kölegesi "subýektiň özi barada ykrar etmekden ýüz öwürýän ähli zadyny şahsylaşdyrýar", jungçylar bolsa düýşlerde onuň köplenç düýş görýäniň öz jynsyndan haýbat atýan bir keşp bolup görünýändigini bellaýar. Yzyňa düşýän zat, gaýtadan kabul edilmegi isleýän, özüňden iteren bölegiň; sen dolanyp seredeniňde kowalamaca gutarýar.
  • Hakyky sebäbi bolan gorky. Eger saňa hüjüm edilen, yzygiderli yzarlanan, zorluk edilen ýa-da zorlugyň içine düşen bolsaň, kowalanma düýşleri nyşan däl-de, bolup geçenleriň gaýtalanmagy bolup biler. Bu ruhy ýaralanma berilýän ykrar edilen jogap we ol bejerilýär; kömek soramaly ýeriň düýş sözlügi däl-de, lukman ýa-da terapewt.
  • Ýarym galan işler. Gestalt terapiýasynyň esaslandyryjysy Fritz Perls düýşdäki her bir keşbi düýş görýäniň özünden iteren bölegi hasaplady we adamlara her keşbiň adyndan gezek-gezegine gürlemegi tabşyrdy. Öz kowalaýanynyň adyndan gürleýän adam adatça onuň özüni öldürmäge synanyşmaýandygyny bilýär. Ol diňe üns çekmäge synanyşýar.

Iň ygtybarly yz, oýanan pursatyňdaky duýgy. Aşa gorky, ýüzbe-ýüz bolup bilmeýän howpuňa işaret edýär. Tutmaýan aýaklaryňa duýýan gaharyň, altyndan çykyp bilmeýän basyşyňa işaret edýär. Geň bir rahatlyk bolsa, indi seretmäge taýyn bolup biläýjek bir zadyňa işaret edýär. Soň özüňden sora: bu hepde nämeden gaçyp ýörsüň? Kognitiw çemeleşme aladaly düýşlere seredende basyş barada şu soragy berýär, Jungça düýş ýorgudy bolsa kowalaýan barada şuny soraýar: ol kim?

Düýşüňiz size näme diýýär?

Düýşüňiz size näme diýýär?

Düýşüňizi psihologik nukdaýnazardan öwreniň — Ýungyň nyşanlaryndan we arhetiplerinden başlap, gündelik pikirleriňize we aladalaryňyza çenli.

Iň ýygy görnüşleri we olaryň köplenç aňladýan zady

Manynyň köpüsi seni kimiň ýa-da näme kowalaýandygynda we bedeniňiň nädip jogap berýändiginde. Aşakdaky her görnüş sorag, çaklama däl.

DüýşKöplenç berýän soragy
Sizi nätanyş biri ýa-da tanamaýan bir erkek adamyňyz kowalaýarIň nusgawy görnüşi. Heniz adyny tutup bilmeýän bir howpuňyz: pul, saglyk ýa-da geljek barada bir zatdan gorkýarsyňyz, ýöne nämedigini anyk bilmeýärsiňiz, ýa-da bu özüňizde entek tanamaýan bir tarapyňyz. Nätanyşyň sizden näme isländigini soraň.
Sizi haýwan kowalaýar (it, buga, arslan, ýylan)Içiňizdäki instinkt, höwes ýa-da gahar şeýle bir uly görünýär welin, ony saklap bilmejek ýaly bolýarsyňyz. It köplenç size duşman kesilen birini, buga gyzmalygy, arslan sizi gorkuzýan bir güýji, ýylan bolsa gizlin howpy aňladýar. Haýsy duýgyňyzy içiňizde basyp saklaýarsyňyz?
Sizi elhenç mahluk ýa-da zombi kowalaýarGorkýarsyňyz, ýöne bu gorkynyň nireden gelýänini indi anyklap bolanok. Gorkunç filmlerden soň köp görülýär, emma gaýtalanyp duran mahluk adatça siziň gaça durandygyňyz üçin ulalyp giden bir aladany aňladýar.
Sizi polisiýa ýa-da ygtyýarly biri kowalaýarÖzüňizi günäkär duýýarsyňyz ýa-da ýazgarylmakdan gorkýarsyňyz. Eden ýa-da etmedik bir işiňiz ýüze çykaýjak ýaly, ýa-da öz ölçegiňiz boýunça bir düzgüni bozupsyňyz. Ol düzgünler kimiňki we siz olar bilen henizem ylalaşýarsyňyzmy?
Sizi tanyş biri kowalaýarIň göni görnüşi: şol adam ýa-da onuň aňladýan zady bilen aranyzdaky, ýüzbe-ýüz bolmakdan gaça durýan dawaňyz. Eger ol eýýäm aradan çykan ýa-da çoktan durmuşyňyzdan gidip galan bolsa, düýş onuň bilen aranyzda çözülmän galan zat barada.
Aýaklar agyr, haýal kadrdaky ýaly ylgamak, ylgap bilmezlikBir tarapdan ukynyň işleýşi şeýle (aşakda serediň), beýleki tarapdan bolsa näçar galandygyňyzy suratlandyrýar: näçe jan etseňiz-de, aradaky açyklyk artmaýar. Özüňizi ýük basan ýa-da gapana düşen ýaly duýanyňyzda köp görülýär.
Gaçmagyň deregine bukulmakBu ýerde gaçmagyň ornuny bukulmak tutýar. Köplenç bir syr, utanýan bir zadyňyz ýa-da nähili bolsaňyz, şol görnüşde görülmekden gorkmagyňyz bilen bagly; düýşde ýalaňaç galmak bilen ýakyn garyndaş. Näme gizleýärsiňiz we kimden?

Düýşde tutulmak, ýaralanmak ýa-da öldürilmek hem aldyn-ala habar däl. Tutulmak adatça hakyky durmuşdaky bir ýagdaýyň indi aýlanyp geçip bolmajak pursatyna gabat gelýär, ol pursat bolsa köplenç ahyry işiň çözülýän pursaty. Köp adam hakyky durmuşdaky şol ýagdaýdan gaçmagy bes edenlerinde düýşüň gaýtalanmaýandygyny görýär.

Uzyn saçly aýal gijäniň garaňkylygynda tokaýyň içinden ylgaýar; agaç göwdeleriniň arasyndaky uly sary şöhläniň öňünde garaňky şekil bolup görünýär, daşynda ýalpyldawuk gülgüne, mämişi we gök gerçekler, ýokarda aý we ýyldyzlar, aşakda bolsa suwda aýna ýaly görünýän bütin keşp
Düýşde ylgaýarsyň we hiç arkaňa seretmeýärsiň; kowalanma düýşleriniň köpüsi düýşi görenüň arkasyna dolanan pursadynda gutarýar, olaryň temsil edýän hakyky durmuşdaky meselesi bolsa onuň bilen ýüzbe-ýüz bolanyňda gutarýar.

Düýşde kowalanmagyň ruhy manysy

Ruhy ýorumlar gaçmak barada psihologiýa bilen ylalaşýar we bir ädim öňe geçýär: kowalaýany habarçy hasaplaýar. Köp däp-dessurda düýşde seni gaýta-gaýta kowalaýan keşp, ruhuň çözüwsiz galdyran bir zady, bir sapagy, bir gaýgyny ýa-da bir çagyryşy aňladýar; ol jogap alýança gaýdyp gelmegini dowam etdirer. Gorky howp däl-de, garşylyk hökmünde ýorumlanýar, gaýtalanýan kowalanma bolsa bir zadyň gaçylmagyny däl-de, ýüzbe-ýüz bolunmagyny isleýändiginiň alamaty hökmünde.

Häzirki Günbatar tejribesinde öwredilişi ýaly şamançylyk düýş işi bu pikiri iň uzaga alyp barýar. Şol garaýyşa görä, seni awlaýan haýwan güýç haýwany ýa-da diňe duýup biljek ýoluň bilen golaýlaşýan bir dost bolup biler, tejribe bolsa durup, onuň bilen ýüzbe-ýüz bolmak we ondan näme isleýändigini soramak. Bular däp-dessurlar, ylmy tapyndylar däl we bu ýerde däp-dessur hökmünde berilýär. Emma olar Perlsiň tapanyna gabat gelýär: dolanyp seredeniňde kowalanma gutarýar.

Düýşde kowalanmagyň yslamça ýorgudy

Yslam ýorgudy ilki bilen bu düýşüň haýsy görnüşdigini soramakdan başlaýar. Pygamber Muhammet (s.a.w.) düýşleriň üç görnüşdigini öwredipdir: Allahdan gelen buşluk, şeýtandan gelen gaýgyly düýş we adamyň öz oýlanýan zatlaryndan döreýän düýş. Alada ýa-da jedelli günden soň görlen gorkunç kowalaşyk düýşi üçünji ýa-da ikinji görnüşe degişlidir, sünnet bolsa bu ýagdaýda aýdyň ýol görkezýär.

Haýsydyr biriňiz halamaýan düýşüni görse, çep tarapyna üç gezek tüýkürsin, şeýtandan üç gezek Allaha sygynsyn we ýatan ýanyndan beýleki ýanyna öwrülsin.

Hadith narrated by Jabir, Sahih Muslim 2262

Beýleki rowaýatlarda beýle düýşüň hiç kime aýdylmaly däldigi (Sahyh Buhary, 7044) we şeýle hereket edilse, "oňa zyýan ýetmejekdigi" (Sahyh Muslim, 2261) hem bellenilýär. Soňra awtorlygy Ibn Sirin bilen baglanyşdyrylýan nusgawy kitaplar düýşüň jikme-jikliklerini ýorýar. Biriniň yzyňyzdan kowmagy gaýgy-gussa we ynjalyksyzlyk diýlip, duşmanyňyzyň sizi gözlemegi bolsa duýduryş diýlip ýorulýar. Gaçmak welin ýagşylyga ýorulýar: düýşde gaçmak "Beýik Allaha ýüzlenmek we Onuň penasyna sygynmak" diýmekdir, bu bolsa Gurhandaky "Allaha tarap gaçyň" (51:50) diýen buýrugy ýada salýar; kitaplarda aýdylyşyna görä, gorkýan duşmanyndan gaçan adam ondan aman galar. Haýwanlar öz tebigatyna görä ýorulýar: üýrýän ýa-da dişleýän it pes, namart bir adamdan ýa-da duşmandan gelýän kemsidiji sözler ýa-da zyýan diýmekdir; sizi kowalamaýan arslandan gaçyp gutulmak abanyp duran howpdan sypmakdyr; ýylan bolsa duşmandyr. Ýüzi görünmeýän kowalaýan barada kitaplarda kän zat aýdylmaýar; düýş ýorujylaryň öz kadasy bolsa, haýsydyr bir nyşana seretmezden öň, düýşi göreniň ýagdaýyny, düýşüň bolup geçýän ýerini we ondaky duýgusyny göz öňünde tutmakdyr.

Munuň bilen bilelikde iki ýatlatma bar. Kitaplar gelenekdir, hökmany ýerine ýetirilmeli hökümi däl, olaryň has gödek ýorumlary başga bir döwre degişlidir. Düýş hiç haçan hereket etmek ýa-da gorkmak üçin sebäp däl: eger ol seni biynjalyk eden bolsa, ýokardaky sünnete eýer we üstünde durma; eger gaýta-gaýta gelýän bolsa, âlimleriň özi hem seni onuň aşagyndaky aladaňa ugrukdyrardy.

Mukaddes Kitap we hristian ýorumlary

Mukaddes Kitapda gaçan köp adamyň üçüsi bu ýerde nusgany kesgitleýär. Ýakup Esawyň ak patasyny hile bilen alandan soň, doganyndan gaçýar: "Derrew Harrana, doganym Labanyň ýanyna gaç" (Gelip çykyş 27:41-43). Ilýas Izebelden "gorkup, janyny halas etmek üçin gaçdy", retem çalysynyň aşagynda oturyp, ölmegi dileg etdi (1 Patyşalar 19:3-4). Ýunus ugradylan ýerine garşy tarapa "Rebden gaçdy" (Ýunus 1:3). Zeburda kowalanmak öz başdan geçirilenden gürrüň berilýär: "Duşman meni yzarlaýar, janymy ýere basýar" (Zebur 143:3). Süleýmanyň pähimleri bolsa hiç kimiň kowalamaýan wersiýasyny suratlandyrýar.

Erbetleri hiç kim kowalamasa-da gaçýarlar, dogruçyllar bolsa arslan ýaly batyrdyr.

Proverbs 28:1 (New International Version)

Hristian ýorumy her hekaýanyň dowamyndadyr. Ýakup bir gije özüni goýbermeýän nätanyş bilen göreşýär, ertesi gün bolsa özünden gaçan dogany "Ýakuby garşylamaga ylgady we ony gujaklady" (Gelip çykyş 32:24-28, 33:4). Ilýas ylgany üçin käýelmeýär; iýdirilýär, "Ilýas, bu ýerde näme edýärsiň?" diýip soralýar we "ýuwaşjak, ýumşak bir ses" bilen jogap berilýär (1 Patyşalar 19:9-13). Ýunusy uly balyk ýuwdýar we ol gaçan işini ýerine ýetirmek üçin gury ýere çykarylýar (Ýunus 1:17, 2:10). Her ýagdaýda kowalaýanyň gaçan adamyň ýaraşyp biljek biri ýa-da Hudaýyň özi bolup çykýandygy görünýär, Zeburyň awtory bolsa ylgap hiç kimiň Hudaýdan gaça bilmejekdigini boýun alýar: "Huzuryňdan nirä gaçyp bilerin?" (Zebur 139:7).

Şonuň üçin hristianlar kowalaşyk düýşüni näme ýa-da kimden gaçýandygyň barada sorag hökmünde ýorýarlar; kowalaýan duşman däl-de, wijdanyň, bir çagyryş ýa-da seni sabyr bilen garaşýan Hudaý bolmagy mümkin diýen ýuwaşjak yşarat bilen. Düýş aç-açan gorky barada bolanda, Mukaddes Ýazgylaryň jogaby Süleýmanyň pähimleri 28:1-iň ikinji ýarysydyr: wijdany arassa adamyň gaçmaga sebäbi ýokdur. Biziň Mukaddes Kitap boýunça düýş ýorgudy barada gollanmamyzda iman edenleriň düýşi Mukaddes Ýazgylar bilen nädip deňeşdirip barlaýandygy düşündirilýär.

Kowalaşyk düýşi gaýta-gaýta gelýän bolsa

Agyr hepdeden soň görlen ýekeje kowalaşyk düýşi senden hiç hereket talap etmeýär. Yzly-yzyna gelýänleri bolsa talap edýär. Beýleki gaýtalanýan düýşler ýaly, ol hem özüniň alamatlandyrýan gerçek durmuşdaky ýagdaý çözülende adatça bes edilýär. Şu ädimler, şu tertipde, adatça netije berýär.

  1. Şol gün irden ýazyp goýuň. Sizi kim ýa-da näme kowalady, nirede, düýş nähili gutardy we oýananyňyzda näme duýduňyz: şulary belläň. Üç-dört ýazgydan soň kowalaýanyň haýsy keşbe girse-de, adatça her gezek şol bir zatdygy belli bolýar.
  2. Nämeden gaça durýandygyňyzy açyk aýdyň. "Meniň gaça durup ýören zadym..." diýen sözlemi tamamlaň. Kowalanma düýşleri köplenç yza süýşürilen gürrüňlerden, açylmadyk hatlardan we aýlardan bäri kabul edilmäge az galan, ýöne bir hili kabul edilmeýän kararlardan döreýär.
  3. Yzyňyza öwrülip, kowalaýan bilen ýüzbe-ýüz boluň, ýöne kagyz ýüzünde. Düýşi häzirki zamanda täzeden gürrüň beriň, soňra kowalaýanyň dilinden gürläň: "Men koridordaky adam, meniň isleýän zadym...". Bu Fritz Perlsiň geştalt usuly, we döwüň näçe köp halatda ýerlikli bir zat aýdýandygyna geň galarsyňyz.
  4. Başga bir soňuny türgenleşiň. Düýşi özüňiz saýlan soňy bilen ýazyň (siz saklanýarsyňyz, yzyňyza öwrülýärsiňiz, it bolsa oturýar) we ony günde birnäçe minut göz öňüňize getirip gaýtalaň. Bu, Amerikan Uky Lukmançylygy Akademiýasynyň (American Academy of Sleep Medicine) gorkunç düýşler üçin maslahat berýän göz öňüne getirip türgenleşmek terapiýasynyň (imagery rehearsal therapy) esasydyr.
  5. Hakyky durmuşdaky işi ediň. Şol gürrüňi ediň, haty açyň, nobata ýazylyň, karara geliň. Yzyňyzdan ýetip gelýän zat bilen ýüzbe-ýüz bolup, ony başdan geçireniňizden soň düýş hem ýuwaş-ýuwaşdan ýitip gidýär.
  6. Düýşler kesilmese, kömek soraň. Gorkunç düýş bozulmasy (nightmare disorder) ulularyň takmynan 4%-inde duş gelýär we gowy bejerilýär. Eger kowalanma düýşleri hepdede birnäçe gezek gaýtalanýan bolsa, gorkunç bir wakadan soň başlan bolsa ýa-da sizi uklamakdan gorkuzýan bolsa, lukman ýa-da psihoterapewt bilen gürleşiň.

Düýşde näme üçin ylgap bilemok?

Sebäbi bedeniň hakykatdanam ylgap bilmeýär. Iň aýdyň düýşleriň köpüsi görünýän REM uky döwründe beýni örän işjeň bolýar, ýöne ownuk-uşak myşsalar beýniň baldagyndan gelýän güýçli saklaýjy signal bilen öçürilýär; muňa REM atoniýasy diýilýär. Ol bedeniňiň düýşlerini janlandyrmagynyň öňüni alýar. Agyr bacaklaryň esasy düşündirişi şeýle: düýş görýän beýni ylgamak buýrugyny iberýär, garaşýan yzyna gaýdýan habaryny alamok, we bu gapma-garşylygy galyň palçykda ýa-da çuň çägede ylgamak ýaly ýorýar. Bu kanunlaşdyrylan däl, ýöne makul düşündiriş; üstesine-de onuň aýratyn güýçli subutnamasy bar: aňly düýş görüp, düýşde belli sany ädim ädýän wagtynda göz hereketleri bilen gözlegçilere alamat beren adamlar, oýanykkalary bilen deňeşdirilende, takmynan %50 köp wagt sarp etdi.

Düýşiň mazmuny barada geçirilen gözlegler gaçyp gutulmagyň seýrek bolýandygyna ylalaşýar: Malcolm-Smithiň nusgalarynda düýşleriň %2-sinden azy, Zadranyň gaýtalanýan düýşlerinde bolsa, hakykatdan-da edilen tagallalara garamazdan, seýrek. Bu haýallyk saňa degişli habar däl; düýşde ylgamak hemmeler üçin şeýle işleýär. Eger oýanandan soň hem donup galan hal birnäçe sekunt ýa-da minut dowam edip, hereket edip ýa-da gepläp bilmeseň, bu uky paralizi, ol şol bir mehanizmden gelýär we deň derejede zyýansyzdyr.


Düýşde kowalanmak, peşiňde bir zadyň bardygynyň alamaty däl. Bu uklap ýatan aňyň aýdýan iň gadymy hekaýasy, ony bolsa diýen ýaly her kime aýdýar. Ony Ruya-da ýaz we düýşlere seredişiňe laýyk gelýän ýorgut usuly bilen ýorat: basyş üçin kognitiw usul, dönüp ýüzbe-ýüz bolmaly kowalaýan üçin Jung usuly, gaçmagyň we penalanmagyň manysy üçin bolsa yslam we hristian usullary. Dürli garaýyşlar, bir düýş we saňa degişli jogap.

Düýşde kowulmak: köp berilýän soraglar

Düýşde kowulýandygyňy görmek näme manyny berýär?
Köplenç bu, bir zatdan gaça durýandygyňy aňladýar: dawadan, karardan ýa-da yzyňdan ýetip gelýän basyşdan. Psihologiýa kowýany ýüzbe-ýüz bolmaýan zadyň ýa-da özüňden itelän bölegiň hökmünde ýorumlaýar. Bu, ölçelen düýş mowzuklarynyň iň ýaýrawy, gündelik ýazgylar esasynda geçirilen barlaglarda bolsa hakyky howpdan köp, adamlar bilen gaýnaşmalara ýakyn gelýär.
Düýşümde näme üçin ylgap ýa-da gygyryp bilemok?
REM ukusynda skelet myşsalaryň öçürilýär (REM atoniýasy), şonuň üçin beden beýniň ylgamak ýa-da gygyrmak buýrugyny ýerine ýetirip bilmeýär. Esasy düşündiriş: düýş bu gabat gelmezligi agyr aýaklara, haýal hereketlere ýa-da çykmaýan sese öwürýär. Aňly düýş görýänler düýşde belli bir sany ädim ätmek üçin oýakkaky bilen deňeşdirilende takmynan 50% köp wagt sarp edýär. Bu zyýansyz zat.
Düýşde kowulmagyň ruhy manysy nämedir?
Ruhy ýorumlar kowýany bir habarçy hökmünde görýär: çözülmän galan bir mesele, bir sapak ýa-da bir çagyryş. Şamanlyk däpleri seni awlaýan haýwany ýakynlaşyp gelýän mümkin ýaranyň alamaty hasaplaýar. Hemmesiniň maslahaty birmeňzeş: dur, aňyrsyna öwrül we ondan näme isleýändigini sora.
Yslamda düýşde kowulmak näme manyny berýär?
Aladaly günden soň görlen gorkunç kowalaşyk köplenç öz pikirleriňden ýa-da şeýtandandyr; sünnet boýunça Allaha sygynmaly, çep tarapa üç gezek tüýkürmeli, beýleki tarapa öwrülmeli we muny hiç kime gürrüň bermeli däl. İbn Sirine degişli edilýän ýygyndylarda kowulmak gam-gussa hökmünde ýorumlanýar, ýöne gaçmak Allaha sygynmak, gorkýan duşmanyňdan gaçmak bolsa howpsuzlygyň alamaty hökmünde ýorumlanýar.
Mukaddes Kitap düýşde kowulmak hakda näme diýýär?
Göni hiç zat diýmeýär, ýöne onda gaçýan adamlar (Ýakup, Ilýas, Ýunus, Zeburdaky Dawut) hristianlaryň bu düýşde görýän nusgasyny döredýär: kowýan köplenç ylalaşyp bolýan biri ýa-da Hudaýyň özi bolup çykýar. Süleýmanyň Pähimleri 28:1 kowýan ýok wersiýany suratlandyrýar: "Ýamanlar hiç kim kowmasa-da gaçýar." Şonda düýş näme zatdan gaçýandygyň barada soraga öwrülýär.
Düýşde kowulmakdan nädip dynmaly?
Bir hepde düýşleriňi ýazyp bar we näme zatdan gaça durýandygyňy at bilen aýt; düýşi kowýanyň agzyndan gaýtadan gürrüň ber (Perlsiň Geştalt usuly); her gün täze bir tamamlanyş türgenleş (şekillendirme arkaly türgenleşik terapiýasy, Amerikan Uky Lukmançylygy Akademiýasy muny gorkunç düýşler üçin maslahat berýär); soňra hakyky durmuşdaky işi et. Düýşler hepdede birnäçe gezek gaýtalanýan bolsa, gorkunç bir wakadan soň başlan bolsa ýa-da seni ukudan gorkuzýan bolsa, lukmana ýa-da terapewte ýüz tut.

Bu makala peýdaly boldumy?

Bu düýşüň dünýäde näçe gezek gözlenýändigini görüň

Bu makala ilkibaşda iňlis dilinde ýazylypdyr. Asyl nusgasyny oka

bedtime

Nähili düýş gördüňiz?

Entek ýadyňyzdaka ýazyp goýuň, birnäçe sekuntda gysga ilkinji ýorum alyň. Ony žurnalyňyzda saklamak we manysyna çuň aralaşmak üçin mugt hasap açyň.

Mugt we şahsy. Düýşüňiz žurnalyňyza ýazyp goýýançaňyz saklanmaýar.Ýorumy geçip, žurnalda saklamak

Ulanylan çeşmeler

  1. 1. The Typical Dreams of Canadian University Students
    Awtor: Nielsen, T. A., Zadra, A. L., Simard, V., Saucier, S., Stenstrom, P., Smith, C., & Kuiken, D.Ýyl: 2003Neşirçi/Žurnal: DreamingTom: 13Sany: 4
  2. 2. Typical Dreams: Stability and Gender Differences
    Awtor: Schredl, M., Ciric, P., Götz, S., & Wittmann, L.Ýyl: 2004Neşirçi/Žurnal: The Journal of PsychologyTom: 138Sany: 6
  3. 3. Frequency of Typical Dream Themes in Most Recent Dreams: An Online Study
    Awtor: Mathes, J., Schredl, M., & Göritz, A. S.Ýyl: 2014Neşirçi/Žurnal: DreamingTom: 24Sany: 1
  4. 4. Dreaming of Being Chased Reflects Waking-Life Experiences Related to Negative Relationships with Others Metaphorically
    Awtor: Wang, J., & Feng, X.Ýyl: 2024Neşirçi/Žurnal: Frontiers in PsychologyTom: 15
  5. 5. Thematic and Content Analysis of Idiopathic Nightmares and Bad Dreams
    Awtor: Robert, G., & Zadra, A.Ýyl: 2014Neşirçi/Žurnal: SleepTom: 37Sany: 2
  6. 6. Finding Meaning in Dreams: A Quantitative Approach (Chapter 4: Normative Findings on American College Students)
    Awtor: Domhoff, G. W.Ýyl: 1996Neşirçi/Žurnal: Plenum Press
  7. 7. The Content Analysis of Dreams
    Awtor: Hall, C. S., & Van de Castle, R. L.Ýyl: 1966Neşirçi/Žurnal: Appleton-Century-Crofts
  8. 8. The Reinterpretation of Dreams: An Evolutionary Hypothesis of the Function of Dreaming
    Awtor: Revonsuo, A.Ýyl: 2000Neşirçi/Žurnal: Behavioral and Brain SciencesTom: 23Sany: 6
  9. 9. The Threat Simulation Theory in Light of Recent Empirical Evidence: A Review
    Awtor: Valli, K., & Revonsuo, A.Ýyl: 2009Neşirçi/Žurnal: The American Journal of PsychologyTom: 122Sany: 1
  10. 10. Threat in Dreams: An Adaptation?
    Awtor: Malcolm-Smith, S., Solms, M., Turnbull, O., & Tredoux, C.Ýyl: 2008Neşirçi/Žurnal: Consciousness and CognitionTom: 17Sany: 4
  11. 11. Evolutionary Function of Dreams: A Test of the Threat Simulation Theory in Recurrent Dreams
    Awtor: Zadra, A., Desjardins, S., & Marcotte, E.Ýyl: 2006Neşirçi/Žurnal: Consciousness and CognitionTom: 15Sany: 2
  12. 12. Identification of the Transmitter and Receptor Mechanisms Responsible for REM Sleep Paralysis
    Awtor: Brooks, P. L., & Peever, J. H.Ýyl: 2012Neşirçi/Žurnal: The Journal of NeuroscienceTom: 32Sany: 29
  13. 13. Time for Actions in Lucid Dreams: Effects of Task Modality, Length, and Complexity
    Awtor: Erlacher, D., Schädlich, M., Stumbrys, T., & Schredl, M.Ýyl: 2014Neşirçi/Žurnal: Frontiers in PsychologyTom: 4
  14. 14. Position Paper for the Treatment of Nightmare Disorder in Adults: An American Academy of Sleep Medicine Position Paper
    Awtor: Morgenthaler, T. I., Auerbach, S., Casey, K. R., Kristo, D., Maganti, R., Ramar, K., Zak, R., & Kartje, R.Ýyl: 2018Neşirçi/Žurnal: Journal of Clinical Sleep MedicineTom: 14Sany: 6
  15. 15. The Archetypes and the Collective Unconscious (Collected Works, Volume 9, Part 1)
    Awtor: Jung, C. G.Ýyl: 1968Neşirçi/Žurnal: Princeton University Press
  16. 16. Gestalt Therapy Verbatim
    Awtor: Perls, F. S.Ýyl: 1969Neşirçi/Žurnal: Real People Press
  17. 17. Muntakhab al-Kalam fi Tafsir al-Ahlam (attributed)
    Awtor: Attributed to Ibn Sirin, M.Ýyl: n.d.Neşirçi/Žurnal: Classical compilation, various publishers
  18. 18. Sahih Muslim, The Book of Dreams (hadith 2261-2263)
    Awtor: Muslim ibn al-HajjajÝyl: n.d.Neşirçi/Žurnal: Sunnah.com
  19. 19. Sahih al-Bukhari, Interpretation of Dreams (hadith 7044) and Beginning of Creation (hadith 3292)
    Awtor: Muhammad ibn Ismail al-BukhariÝyl: n.d.Neşirçi/Žurnal: Sunnah.com
  20. 20. The Clear Quran (Surah Adh-Dhariyat 51:50)
    Awtor: Khattab, M. (translator)Ýyl: 2015Neşirçi/Žurnal: Quran.com
  21. 21. The Holy Bible, New International Version
    Ýyl: 2011Neşirçi/Žurnal: Biblica / Zondervan
share

Paýlaş