Düýşde göwreli bolandygyňy görmek nämäni aňladýar?

Eliň garnyňda oýanýarsyň we nämüçindir muňa ynanýarsyň: düýşüňde göwreli ekeniň. Eger göwreli däl bolsaň, ilkinji sorag şu: düýş heniz özüň duýmadyk bir zady duýdumy? Eger göwreli bolsaň, düýşüň ondan hem geň bolan bolmagy mümkin: gepleýän täze doglan bäbek, awtobusda unudyp gaýdan bäbek. Göwrelilik düýşleri internetde iň köp gözlenýän düýşleriň biri, şeýle hem ajaýyp gowy öwrenilen, sebäbi dokuz aý dowamynda barlagçylar düýş görüjiniň aklynda näme bardygyny takyk bilýär. Ine, olaryň tapanlary, göwreli däl wagtyňda bu düýşüň nämäni aňladýandygy, hakyky göwrelilikde onuň nähili üýtgeýändigi, ruhy, yslam we Mukaddes Kitap däp-dessurlarynyň ony nähili ýorumlaýandygy we düýş gaýtalanyp duranda näme etmelidigi.

Barlaglar göwrelilik düýşleri barada näme diýýär?

Barlaglar nirede bolsa, şondan, ýagny hakyky göwreli aýallardan başlalyň. 1993-nji ýylda iki amerikan maşgala lukmany Blake we Reimann 88 göwreli aýaldan düýşleri barada soradylar. 59-y (%67) göwrelilik ýa-da bäbek barada düýş görüpdi, 22-si azyndan bir gezek gorkunç düýş görüpdi we göwrelilik ösdügiçe düýşler hem ýygjamlaşypdy. Iň ýygy görülen düýş bäbegiň kakasy bilen jedel bolupdy. Diňe iki aýal bu düýşleri lukmanyna aýdypdy.

Düýş ýazgylary hem muny tassyklaýar. 2013-nji ýylda barlaglary gözden geçiren uky barlagçysy Tore Nielsen-iň ýolbaşçylygyndaky Monreal topary göwreli aýallaryň %67-den %88-ine çenesiniň bäbek, göwrelilik ýa-da dogluş barada azyndan bir düýş görýändigini hasaplady; olaryň 14 gije dowamynda ýöredilen düýş ýazgylary soňky üç aýdaky aýallaryň özlerini ene hökmünde, şeýle hem bäbekleri we çagalary has köp düýşünde görýändigini görkezdi. 2014-nji ýyldaky indiki barlagda soňky üç aýdaky, ilkinji gezek ene boljak 57 aýalyň %21-i hepdede bir gezekden köp gorkunç düýş görýärdi, göwreli bolmadyk aýallarda ise %7. Michael Schredl-iň ýolbaşçylygyndaky, soňky üç aýdaky 406 aýal bilen geçirilen german barlagy gorkunç düýşleriň şol bir ýokary derejesini tapdy we muny gündizki stres bilen baglanyşdyrdy.

Doglandan soň düýşleriň mazmuny üýtgeýär. Nielsen we Tyna Paquette 273 aýaly sorag-jogapdan geçirdi: täze ene bolanlar bäbegi göwreli aýallar ýaly ýygy düýşünde görýärdi, ýöne has biynjalyk, bäbegiň howp astynda bolan düýşleri has köpdi we %57-i düýşündäki hereketi düşekde hakykatdanam edipdi, köplenç täze doglan bäbegiň düşek-ýassyklaryň arasynda ýitendigine ynanyp. Bularyň hiç biri bir zadyň nädogrudygyny aňlatmaýar. 2024-nji ýylda 17 barlagyň gözden geçirilmegi göwrelilik düýşleriniň köplenç oýaw wagtky aladalary şöhlelendirýändigini we aýallara doglusa taýýarlanmaga kömek edip biljekdigini görkezdi. Köp ýatlanylýan 1972-nji ýyldaky barlagda bolsa, göwreliligiň ahyrynda düýşlerinde has köp biynjalyklyk bolan, ilkinji gezek ene bolan aýallaryň dogluşy has gysga dowam etdi; Patricia Garfield muny doglusa taýýarlyk türgenleşigi hökmünde ýorumlady. Göwreli däller üçin şuňa meňzeş sanlar ýok; düýşi başga usul bilen ýorumlamaly bolýar.

Bu düýş köplenç nämäni aňladýar?

Göwreli däl wagtyňda bu düýş hemişelik diýen ýaly bäbek barada däl. Göwrelilik, zihniň içiňde ösüp barýan, heniz gutarmadyk we gelende durmuşyňy üýtgedjek zat üçin tapýan iň ýönekeý keşbidir. Aşakdakylar iň köp gabat gelýän ýorumlar.

• Içiňde täze bir zat ümsümlikde ösüp barýar. Iş, kitap, täze öýe göçmek, ilkinji hepdelerindäki gatnaşyk. Bu düýş köplenç karary kesin eden, ýöne heniz köp adama aýtmadyk wagtyňda gelýär; bu bolsa ýaňy başlanan göwreliligiň ýagdaýynyň özi.
• Şahsyýetiň üýtgemegi. Göwrelilik adamy ene-ata edýär, düýş bolsa bu keşbi yzyna gaýtaryp bolmajak islendik üýtgeşme üçin ulanýar. Üýtgeşmeden soň bolmaly adam bolmaga taýýarmy sen?
• Çaga barada ikilenýärsiň. Çaga eýe bolmaly-bolmazlygyny çözýän, göwreli bolmaga synanyşýan ýa-da dostunyň göwrelidigini ýaňy eşiden adamlar bu düýşi köplenç görýär. Oýananyňda rahatlanýaňmy ýa-da göwnüň galýarmy, asyl ipucy şol.
• Agyr ýük göterýärsiň. Syr, bergi, hasrat, birine ideg etmek jogapkärçiligi. Düýş şol agyrlygy görünýän edýär we göwrelilik ýaly oňa bitiş senesini berýär.

Karl Ýung iň mylaýym ýorumy berdi. Ol mifleriň we düýşleriň içinden çaganyň adamda heniz dörejek zady, ýagny öz-özüňiň gutarmadyk bölegini aňladýandygyny tapdy; çaga göterip ýören düýşi görmek, onuň sözleri bilen aýdylanda, özüňiň ýolda gelýän geljegini görmekdir. Biziň Ýungyň düýş ýorgudy barada gollanmamyz onuň düýşler bilen nähili işländigini görkezýär.

Çaga motiwiniň esasy aýratynlyklarynyň biri onuň geljege dönükligidir. Çaga potensial geljekdir.

C. G. Jung, The Psychology of the Child Archetype (Collected Works, Volume 9, Part 1)

Zigmund Freýd meselä ters tarapdan çemeleşdi. Suw, köle çümmek ýa-da dar geçelgelerden geçmek baradaky düýşler psihoanalizde köplenç dogluş barada bolup çykýardy we onuň düzgüni bu düýşleri tersine ýorumlamakdy: suwa düşmek suwdan çykmagy, ýagny doglamagy aňladýardy. Nazaryýet barada nähili pikirde bolsaňam, amaly nokat dogry: düýşdäki suw köplenç şu manylaryň toparyna degişli. Biziň Freýdiň düýş nazaryýeti barada gollanmamyz galanlaryny düşündirýär.

Iň ygtybarly yşarat siziň şonda nähili duýanyňyzdyr: begenen bolsaňyz, birinji iki ýorum laýyk gelýär, gorkan bolsaňyz dördünji ýorum, içiňizde ümsüm bir isleg bar bolsa üçünji ýorum. Soň hakyky durmuşda düýşdäki göwrelilik bilen şol bir tapgyrda duran zady tapyň: ýaňy bilen bolan, bellibaşlan ýa-da dogluşy ýakynlaşan.

Hakyky göwrelilikde düýşler: üç aýlyk döwürler boýunça

Eger häzir göwreli bolsaňyz, düýş başga bir wezipäni ýerine ýetirýär we bu nagşy beýleki barlagçylardan has öň Patricia Garfield beýan edipdi. Ol "Women's Bodies, Women's Dreams" (1988) ("Aýal bedenleri, aýal düýşleri") kitabynda bir yzygiderlilik görkezipdi, soňky ýazgy depderlerine esaslanan barlaglar ony esasan tassyklady. Düýşleriň näme üçin beýle köpdügini hem ol aňsat düşündirdi: gormonlar, has köp uky, düýş wagtynda has köp oýanmak. "Gormon derejesindäki üýtgeşmeler göwreli aýallarda düýşleriň bütin bir toýuny başlaýar" diýdi ol.

• Birinji üç aý. Düýşler entek seýrek bäbek barada bolýar. Garfield olary dogurlylygy ýatladýan keşplere, esasanam suwa baý tapdy: ýüzmek, deňiz, howuz. Sebäbi bedeniň özi has köp suwuklyk saklap başlaýar.
• Ikinji üç aý. Beden üýtgäp, bäbek gymyldap başlanda düýşler anyk bolýar: bäbek, beden, durmuş ýoldaşy, köplenç düýş görüjiniň öz ejesi. Geň düýşler şu döwre degişli: gürläp doglan bäbek, haýwan bolan bäbek. Bu, aňyň hiç wagt görmedik adamsynyň keşbini çekmegidir.
• Soňky üç aý. Anyk we alada bilen doly düýşler: dogluş, ýola düşmek we ýük ýygnamak, bäbegi unudyp ýa-da gaçyryp goýmak, bäbekde bir zadyň nädogrulygy. Ýaman düýşler iň köp şu döwürde görünýär, gorkunç düýşleriň sany takmynan üç esse artýar. Zihin gorkyny işläp geçýär, geljegi öňünden aýtmaýar.
• Dogluşdan soň. Täze doglan bäbegiň düşekde, düşek ýazgylarynyň arasynda dolaşyp galandygyna ynanyp oýanmak düýşi şeýle köp duş gelýär welin, ol aýratyn öwrenilipdir. Ol bölünen ukudan we birden birine jogapkär bolmakdan gelip çykýar, adaty uky dikelende gaçýar.

Ýadyňyzda saklamaly bir jümle: göwrelilikde ýiti, geň, hatda gorkunç düýşler görmek adaty zat we ylmy taýdan gowy öwrenilen, hiç bir düýş bäbegiň saglygy barada hiç zat aýdyp bilmez. Eger olar sizi gündiz biynjalyk edýän bolsa ýa-da uka gidip bilmeýän bolsaňyz, akuşeriňize ýa-da lukmanyňyza aýdyň; ikisine hem çäre bar.

Köp duş gelýän görnüşleri we olaryň adatça näme aňladýandygy

Manyny kimiň göwrelidigi, göwrelilik näçe ilerlänligi we siziň nähili duýanyňyz kesgitleýär. Her görnüş bir soragdyr, çaklama däl.

Göwrelilik düýşleriniň ruhy manysy

Bu düýşiň ruhy ýorumlary islendik düýş alamaty üçin edilen iň mähirli ýorumlaryň hataryndadyr. Hemme diýen ýaly däp-dessur göwreliligi bir wada hasaplaýar: düýşi görenin içinde entek dünýä inmedik mukaddes bir zat emele gelýär, sowgat, çagyryş, döredijilikli iş. Düýş hereket etmegi däl, sabyr etmegi we şol zady goramagy talap edýär, sebäbi ösüp barýan zady howlukdyryp ýa-da irden görkezip bolmaýar. Energiýa däpleri muny ýatgy merkezine ýerleşdirýär we döredijiligiň oýanmagy diýip ýorýar; alamatlara ynanýanlar bolsa muny ýaňy saýlan ýolunyň dogrudygynyň tassyklamasy diýip ýorýar.

Iki duýduryş. Göwrelilik düýşi ýakyn biriniň göwreli bolandygyny ýa-da bebegiň göwreliligden öň özüni duýdurýandygyny aňladýar diýen halk ynanjy, subutnamasy ýok, söýülýän maşgala hekaýasydyr: düýş töweregiňdekileri däl, düýşi görüjini suratlandyrýar. Gorky döredýän göwrelilik düýşi bolsa özüň saýlamadyk ýük diýip ýorulýar. Oňa at goý we göterman borjuň bolmadyk zadyňy ýere goý.

Düýşde göwreli bolmagyň yslamça ýorgudy

Yslamda düýş ýorgudy düýşiň görnüşinden başlanýar. Hz. Muhammet (s.a.w.) düýşiň üç görnüşdigini öwredipdir: Allahdan müjde bolan salih düýş, şeýtandan gelen gynandyryjy düýş we kişiniň öz nebsinden, ýagny köp oýlanýan zatlaryndan gelen düýş (Sahih-i Muslim 2263). Göwreli bolmagy arzuw edýän aýalyň ýa-da ýaňy bir dostunyň habaryny eşiden adamyň göwrelilik düýşi üçünji görnüşe degişlidir we ýorulmaly manysy ýok.

Klassiki ýorgut kitaplarynda meşhur bir bölüm bar. Ady Ibn Sirin bilen baglanyşdyrylýan ýygyndylar we olara daýanýan Abdulgani Nabulusiniň soňky kitaby düýşdäki göwreliligi erkek ýa-da aýal üçin dünýälik zatlaryň artmagy diýip ýorýar: baýlyk, rysgal, adamlaryň arasyndaky abraý; alym üçin, Nabulusi goşýar, has köp ylym, ussat üçin täze pikir. Özüni göwreli gören erkek adam köp ýygyndylarda başgalardan ýaşyrýan alada göterýär diýip ýorulýar, emma azlyk ýorgy oňa agyrlykdan soň pul wada berýär. Düýşdäki çaganyň oglanmy ýa gyzmy bolmagy barada hem ýorumlar bar we olar biri-birine garşy gelýär: gyz köplenç aňsatlyk, oglan alada diýip ýorulýar, hakykatdanam göwreli aýal üçin bolsa görlen jyns köplenç tersine ýorulýar. Olar diňe rowaýat, başga hiç zat: ogluň ýa-da gyzyň gymmaty barada hiç zat aýtmaýarlar we hiç bir alym maşgalany olara görä hereket etmäge çagyrmaz.

Kuranda musulmanlaryň bu düýşde ýadyna düşýän wakalary bar. Oglunyň buşlugyny alan Merýem maşgalasyndan daşlaşdy; dogluş agyrylary ony hurma agajynyň ýanyna eltende, ölüp, ýatdan çykan bolsam diýip arzuw etdi, şonda bir ses oňa gaýgy çekmezligi, aýagynyň aşagynda çeşme akýandygyny we hurma agajynyň täze hurma dökjekdigini aýtdy (Merýem süresi 19:16-26). Ymranyň aýaly göwresindäki çagany Allaha bagyşlady we gyz dogranda, onuň adyny Merýem goýdy (3:35-36). Ybraýymyň aýaly Yshagyň habaryna güldi we garrylykda nädip çagaly boljagyny sorady; "Allahyň kararyna geň galýarsyňmy?" diýip jogap berdiler (11:71-73). Olaryň hersi rehim bolup gelýän, gorkulýan ýa-da şübhelenilýän we ahyrynda tamamlanýan göwrelilikdir. Maslahat hemişe birmeňzeş: düýş hiç zat etmek ýa-da hiç zady jar etmek üçin sebäp däl; eger düýş size ýaramaz täsir eden bolsa, Allaha sygynyň we hiç kime gürrüň bermäň.

Mukaddes Kitap we hristian ýorumlary

Mukaddes Kitapda bu düýş barada iň göni aýat bar, sebäbi Täze Amanat göwrelilik düýşi bilen başlanýar. Merýemiň göwrelidigini bilip, nikalaşygy ümsümlikde bozmakçy bolan Yusuba ukusynda perişde görünýär.

Dawudyň ogly Yusup, Merýemi aýal edinmekden gorkma, çünki onuň göwresindäki çaga Mukaddes Ruhdandyr. Ol bir ogul dogurar, sen oňa Isa diýip at goýarsyň, sebäbi ol öz halkyny günälerinden halas eder.

Matthew 1:20-21 (New International Version)

Hristianlar bu wakadan iki sapak alýarlar: düýş Yusubyň gorkusyny ýatyrmak üçin gelipdi, göwreli bolan zat bolsa Hudaýyň işidir, ol doglanyna çenli ady we maksady bellidir. Mukaddes Kitap wada bolan göwrelilikler bilen doly. Çaga umydyny çoktan ýitiren Sara "göwreli boldy we Hudaýyň aýdan wagtynda Ybraýymyň garrylygynda oňa ogul dogurdy" (Gelip çykyş 21:2). Hanna çagasyny Hudaýa wada berdi we "göwreli bolup, ogul dogurdy" (1 Samuel 1:20). Merýem Elizabet bilen salamlaşanda, "çaga onuň göwresinde towsup gitdi" (Luka 1:41). Hudaý Yşaýa arkaly "Men dogluş pursatyna getirip, dogurtmazmy?" diýip soraýar (Yşaýa 66:9), Isa bolsa dogluşy şatlykdan öňki kynçylygyň keşbi hökmünde ulanýar: dünýä çaga gelensoň, ejesi "agyrysyny şatlykdan unudýar" (Ýahýa 16:21).

Bu aýatlaryň ýagtylygynda göwrelilik düýşi Hudaýyň düýş görüjiniň durmuşynda, köplenç uzak garaşylandan soň dünýä getirýän zadynyň keşbidir, onuň içindäki gorky hem şol ene-atalaryň duýan gorkusydyr. Dogry jogap Yusubyňky: gorkmaň we planlaşdyrmadyk zadyňyzdan ýüz öwürmäň. Bu hekaýalarda hiç kim göwrelidigini düýşden bilmedi; düýşler olara muny kabul etmäge kömek etmek üçin geldi. Mukaddes Kitapdaky düýş ýorgudy baradaky gollanmamyz imanlylaryň düýşi Mukaddes Ýazgylar bilen nädip deňeşdirip barlaýandygyny düşündirýär.

Düýşde göwrelilik görmek kimdir biriniň göwrelidigini aňladýarmy?

Ýok. Öz göwreliligiňiziň ýa-da başga birinikiniň düýşüni görmegiň kimdir biriniň göwrelidigini ýa-da ýakynda göwreli boljakdygyny aňladýandygyna hiç hili delil ýok. Bu ynanç gadymy we dünýä ýaýran, ol ýok bolman gelýär, sebäbi ony ýalana çykarmak kyn: giň töwerekdäki adamlaryň arasynda köplenç bir göwreli bolýar we düýş muny öňünden bilipdir diýip ýalňyş hasaplanýar. Düýşler hakyky alamatlary hakykatdan hem duýýar, ýöne ol alamatlar özüňizden gelýär; göwreli bolup, muny entek bilmeýän aýal bedeni eýýäm üýtgeýändigi üçin bu barada düýş görüp biler, bu bedeniň duýmagydyr, düýşüň bilmegi däl. Eger düýş sizi özüňiz barada oýlandyran bolsa, göwrelilik testi ediň; dostuňyzdan şübhelenýän bolsaňyz, ondan soraň. Düýşleriň umuman näçe öňünden görüp bilýändigi barada düýşleriň geljegi öňünden aýdyp bilmegi baradaky gollanmamyz subutlary gözden geçirýär.

Göwrelilik düýşleri gaýtalanyp duranda

Bir sany göwrelilik düýşi diňe şu hepdäňizi görkezýär. Hakyky göwrelilikden daşarda yzly-yzyna gelýänleri bolsa gaýtalanýan mowzukdyr we beýleki gaýtalanýan düýşler ýaly, ol nämäni aňladýan bolsa, şol zat çözülensoň, köplenç ýatýar. Bu ädimleri şu tertipde ýerine ýetiriň.

1. Şol bir säher ýazyp goý. Hamylalygyň näçe aýdygyny, kimiň bilýändigini, özüňi nähili duýandygyňy we bebege näme bolandygyny belle. Üç-dört ýazgydan düýşüň yzyna gaýdyp gelýän tapgyry görünýär, durmuşdaky taslamaň hem dessine şol ýerde saklanyp dur.
2. Näme ösüp barýandygyny aýt. "Men göterip ýören, ýöne henizem hiç kime aýtmadyk zadym..." diýen sözlemi tamamla. Hiç zat gelmese, "Özümi baglamaga gorkýan zadym..." diýip gör. Olaryň biri dogry bolup çykar.
3. Öňki günüň näme bolandygyna seret. Hamylalyk düýşleri köplenç bir habardan soň gelýär: dostuň aýdan habary, filmde görlen hamylalyk testi, gijä galan aýbaşy. Sebäbi tapsaň, düýşüň saňa bir zat aýdypdyr diýen duýgy adatça ýitýär.
4. Hakyky soragy ses edip aýt. Düýş çaga barada bolsa, sorag azyndan ses edip, özüňe ýa-da ýanýoldaşyňa aýdylýança gaýtalanyp durar. Oňa şu ýyl jogap bermeli däl, diňe soragyň ýok ýaly görünmegini bes et.
5. Taslama bir son möhlet ber. Düýş bir meýilnama barada bolsa, seni biynjalyk edýän zat köplenç meýilnamanyň heniz anyk däldigidir. Bir adama aýt. Bir sene belle. Taslama başlanda hamylalyk düýşleri köplenç dogluş düýşlerine öwrülýär.
6. Bes edilmese, kömek sora. Hakyky ýitgiden soň hamyla ýitirmek düýşleri, howsala bilen oýanýan düýşler ýa-da ukyňy bozýan hamylalyk gorkunç düýşleri žurnal ýöretmekden köp zady talap edýär. Ebe, lukman ýa-da psiholog muňa çynlakaý garar.

Düýşde hamyla bolmak ne çaklama, ne diagnoz, ne-de çaga edinmelimi ýa-da ýokmy diýen höküm. Bu, heniz taýýar bolmadyk, emele gelýän zat üçin zihniň iň gadymy keşbi, hakyky hamylalykda bolsa zihniň taýýarlanyş usulydyr. Öz düýşüňiň nämäni aňladýandygyny bilmek üçin ony Ruya-da ýazyp, düýşlere seredişiňe laýyk ýorgut usuly bilen ýorumla: kognitiw, Ýungça, ruhy, yslam ýa-da hristian. Dürli garaýyşlar, bir düýş we saňa degişli jogap.